جزيرهی دانش (www.jazirehdanesh.com) يک پايگاه اينترنتی علمی آموزشی به زبان فارسی است که با هدف افزايش سواد علمی و فناورانه و بهبود و تقويت برنامههای آموزشی و آگاهی عموم مردم ايران از فناوریهای نو در کنار آگاهی بيشتر از دانش و فرهنگ پيشينيان خود، راهاندازی شده است. گردانندگان اين پايگاه گروهی از جوانان علاقهمند به دانش و آموزش هستند که از راهنمايیها و همراهیهای نويسندگان و کارشناسان باتجربه بهرهمندند. اين گروه بدون وابستگی به هيچ سازمانی يا گروه ديگري فعاليت میکنند و بيش از دو سال از فعاليت آنان میگذرد. در اين جزيرهی الکترونيکي تا کنون بيش از 700 مقاله در موضوعهای گوناگون علمی و آموزشی منتشر شده و روزانه پذيرای بيش از 5 هزار کاربر جويای دانش و آگاهی است. چرا جزيرهی دانش راهاندازی شده است؟ عصر کنونی را عصر انفجار اطلاعات نام نهادهاند که چنين نيز هست. اما ديگران برای ما اطلاعات توليد نمیکنند، بلکه اطلاعات را بر پايهی نيازها و هدفهای سازمانی خود منتشر میکند. در عصر انفجار اطلاعات، هر کشوری و هر ملتی بايد بر پايهی نيازها و هدفهای سازمانی خود به نشر اطلاعات روی شبکهی اينترنت بپردازد و انتظار اين که ديگری بر پايهی نياز و فرهنگ ما به عرضهی اطلاعات بپردازد، چندان به جا نيست. حجم زيادی از اطلاعات عرضه شده در شبکهی جهانی اينترنت به زبان انگليسی است. بسياری از کاربران فارسیزبان اينترنت آشنايي چندانی با اين زبان بيگانه ندارند و بنابراين نمیتوانند از اطلاعات علمی که به زبان انگليسی منتشر شده، بهخوبی بهرهبرداری کنند. از سوی ديگر، حجم اطلاعات عرضه شده به زبان فارسی به اندازهای ناچيز است که در آمارهای جهانی لحاظ نمیشود. بخش زيادی از اين اطلاعات نيز به موضوعهای شبهسياسی و موضوعهايی اختصاص دارد که جنبهی علمی و آموزشی چندانی ندارند. بخش زيادی از اطلاعات شبکهی جهانی اينترنت نيز اطلاعات نادرست يا غيراخلاقی است که وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به فيلتر کردن آنها میپردازد. اما فيلترکردن، هر چند ضروری است، يک روش انفعالی است و اگر سازمان يا کشوری تنها به فيلتر کردن محتوای نادرست بپردازد، به هدفها سازمانی خود نخواهد رسيد. بايد به توليد محتوای مناسب و گيرا در موضوعهای گوناگون و با توجه به نياز و گرايش کاربران اينترنت، آن هم با زبان و بيانی که مورد پسند آنها باشد، نيز پرداخت. بنابراين، جزيرهی دانش با هدف افزايش حجم اطلاعات فارسی در شبکهی جهانی اينترنت و برآوردن نيازهای علمی و آموزشی ايرانيان راهاندازی شده است و میکوشد شاهراه اطلاعاتی فارسیزبانان شود. اين جزيره میخواهد ميزبان همهی گروههای سنی و کاربرانی با علاقهمندیهای گوناگون باشد. جزيرهی دانش میکوشد تا در آيندهای نزديک در هر خانهای که رايانهای وجود دارد، جزيرهی دانشی هم وجود داشته باشد. ما بر اين باوريم که هر ايرانی، يا در بازهای گستردهتر، هر فارسیزبان يا هر کاربری که میخواهد ايران و ايرانی را بشناسد، به جزيرهی دانش نياز دارد. ما آن را پديد آوردهايم، اما برای آبادی آن راهی دراز در پيش داريم و همراهی شما را خواهانيم. جزيرهی دانش چه هدفهايی را پیگيری میکند؟ جزيرهی دانش برای دستيافتن به هدف بنيادی خود، که همانا افزايش حجم اطلاعات فارسی در شبکهی جهانی اينترنت و برآوردن نيازهای علمی و آموزشی ايرانيان است، چند هدف اصلی را پیگيری میکند: 1. افزايش سواد علمی و فناورانه بر پايهی تعريف سازمان يونسکو، سواد علمی و فناورانه يا STL عبارتاست از: "درک و بهکارگيری مفاهيم ، مهارتها، نگرشها و ارزشهايی که فرد را قادر میسازد دانش و فناوری را با زندگی و فرهنگ جامعهی خويش مرتبط سازد". انتشار تازهترين خبرهای علمی، ايجاد بخش دانش و زندگی، آموزش رايانه، بخش ويژهی خانواده و دانشنامهی جزيره، همراه با عرضهی مقالههايی پيرامون اهميت و جايگاه سواد علمی و فناورانه، از جمله فعاليتهای جزيرهی دانش در اين راستاست. 2. تکميل و تقويت برنامههای آموزشی عرضهی مقالهها، پويانمايیها و فعاليتهای آموزشی ويژهی دانشآموزان ، معرفی الگوهای تدريس برتر و تازهترين رويکردها و دستاوردهای نوين آموزشی به آموزگاران، تاکيد بر نقش خانواده به عنوان تسهيل کنندهی فرآيند آموزش، معرفی دستاوردهای آموزشی ايرانيان، معرفی آموزگاران برتر، پايگاههای اينترنتی علمیآموزشی و بخش از کارشناس بپرس، از راهبردهايی است که برای دستيابی به اين هدف مورد توجه است. 3. معرفی دستاوردهای تمدنی ايرانيان بیگمان آگاهی از فرهنگ و تمدن ديرپا و شکوهمند ايرانيان و سهمی که آنان در پيشرفتهای تمدن بشری داشتهاند، میتواند در بازيافت هويت ايرانی و کوشش برای آبادانی ايران و فردايی بهتر برای ايرانيان سودمند باشد. مجموعه مقالهی نوآوریهای ايرانی، که در بخش ايرانشناسی منتشر میشود؛ مجموعه مقالهی واژههای فارسی در زبان انگليسی، که در بخش کارگاه ترجمه عرضه شده است؛ و مقالههايی که در دانشنامهی جزيره منتشر میشود، مانند نقش ايرانيان در بانکداری، ساختن کاغذ، بنيانگذاری دانشگاه و موضوعهای ديگر، در راستای اين هدف آماده شدهاند. معرفی پايگاههای اينترنتی ايرانشناسی و موزههای ايران و جهان و معرفی جاذبههای فرهنگی و گردشگری ايران نيز به اين هدف کمک میکند. 4. تهيه گنجينهی دادههای علمی طبقهبندی موضوعی و معرفی پايگاههای اينترنتی، معرفی کتابها و نشريههای علمی و آموزشی برتر و فراهم آوردن امکان نشر الکترونيک مقالهها و کتابهای نويسندگان و پژوهشگران ايرانی در راستای اين هدف انجام میشوند. جزيره دانش، تا کنون به دستهبندی بيش از 500 پايگاه علمی آموزشی بر پايهی موضوع پرداخته و میکوشد دستهبندی تازهای را بر پايهی موضوعها و نيازهای کتابهای درسی نيز فراهم کند تا دانشآموزان و آموزگاران بتوانند به آسانی به پايگاههای اطلاعاتی مرتبط با هر موضوع کتاب درسی، دست پيدا کنند. 5. خدمات فنی برای توسعه شبکه علمی کشور کمک به گسترش مديريت فعاليتهای علمی از راه شبکهی اينترنت و راهاندازی پايگاههای اينترنتی با الگو و محتوای مناسب، يکی ديگر از برنامههای جزيره در راستای گسترش دانش در ايران است. بخش فنی جزيرهی دانش، که با عنوان شرکت يکتاوب(http://www.yektaweb.com) به کار میپردازد، برنامههای کارآمدی برای مديريت نشريههای علمی، همايشهای علمی و پايگاههای اينترنتی آماده کرده است. جزيرهی دانش چه بخشهايی دارد؟ جزيره دانش بخشهای گوناگونی برای گروههای سنی مختلف دارد. کودکان، دانشآموزان، آموزگاران، خانوادهها، دانشگاهيان و همهی مردم، هر کدام صفحهها و مقالههای مناسب خود را در جزيره دارند. به علاوه برای برخی از موضوعهای مهم، بخشهای ويژهای نيز در نظر گرفته شده است. برای نمونه، در بخش ايرانشناسی که يکی از بخشهای ويژهی جزيره است، به دستاوردهای تمدنی ايرانيان از روزگار باستان تا زمان کنونی و اثرگذاری فرهنگ ايران بر فرهنگ جهان پرداخته میشود. بخشهای جزيره دانش عبارتند از: 1. صفحهی اصلی: يک خبرگذاری علمی است که تازهترين رويدادهای علمی جهان به زبان ساده در آن منتشر میشود. 2. جزيره ی کودکان: نوشته های کوتاه و بازیهای آموزشی برای کودکان پيش دبستانی و دبستانی. 3. جزيره ی دانشآموزان: نوشتههايی ويژهی دانشآموزان دورهی راهنمايی و دبيرستان منتشر میشود. 4. جزيرهی آموزگاران: مقالههای گوناگون دربارهی آموزش علوم، رياضی، جغرافيا، تاريخ و روش ادارهی کلاس و مدرسه. 5. جزيره ی خانواده : مقالههايی دربارهی نقش پدران و مادران در آموزش فرزندان و موضوعهای ويژهی آنان همراه با راهنمای جزيرهی کودکان 6. کارگاه ترجمه: نکتههايی برای ترجمه روانتر و معرفی مترجمان نامدار ايران. 7. کارگاه نگارش: نکتههايی دربارهی نوشتن روان و سازمانيافته با هدف پرورش نويسندگانی برای کامل کردن دانشنامهی جزيره. 8. رايانه و اينترنت: مقالههايی پيرامون آشنايی با اينترنت، فناوری اطلاعات و ارتباطات و کار با رايانه و تازهترين خبرهای فناوری اطلاعات و ارتباطات. 9. آموزش در ايران: معرفی پيشگامان آموزش در ايران، مقالههايی پيرامون تاريخ آموزش و پروش ايران، کاوشی در برنامههای آموزشی ايران، نقد و بررسی کتابهای درسی و کمک آموزشی. 10. دانشنامهی جزيره: فراهم کردن دانش پايه در موضوعهای گوناگون علمی و فرهنگی با نگاه ويژه به تاريخ و فرهنگ ايران و اسلام. جزيره دانش بخشهای گوناگون ديگری نيز دارد: شبيهسازی انسان، فيزيک و شيمی، زمينشناسی، آموزش زيستشناسی، بخش دانشجويان و بخشهای ديگری که گام به گام راهاندازی میشود. جزيرهی دانش چه کمکی به دانشآموزان میکند؟ يک دانشآموز دورهی راهنمايی را در نظر آوريد که آموزگار از او خواسته است پيرامون روش ساختن کاغذ برای درس علوم سال اول راهنمايی، اطلاعات گردآوری کند. اين دانشآموز با مراجعه به شبکهی جهانی اينترنت به انبوهی از اطلاعات به زبان انگليسی پيرامون کاغذ دست پيدا میکند که چندان نمیتواند از آنها بهرهبرداری کند. حتی در صورتی که بتواند از اطلاعات آنها بهره ببرد، در بارهی اين که ايرانيان مسلمان کاغذسازی را از چينیها آموختنند، شيوهی ساختن آن را بهبود بخشيدند، کارخانهی کاغذسازی ساختند، کاغذ رنگی توليد کردند، کاغذهايی با کيفيتهای گوناگون ساختند و شيوهی کاغذسازی را به ملتهای ديگر آموختند، چيزی زيادي در آنها پيدا نمیکند. اما اگر آن دانشآموز به عنوان يکی از منبعهای اطلاعاتی خود به جزيرهی دانش مراجعه کند، به مقالهای به زبان فارسی دست پيدا میکند که علاوه بر آشنا کردن او با روش ساختن کاغذ، او را با پيشينهی تمدنی و فرهنگیاش نيز آشنا میکند. همچنين او را با ديگر منابع اطلاعاتی، مانند کارخانههای کاغذسازی کنونی ايران، مرتبط میکند تا برای گردآوری اطلاعات بيشتر به پايگاه اينترنتی آنها مراجعه کند يا برای تهيهی گزارش از روند توليد کاغذسازی برای بازديد از آن کارخانهها، هماهنگی انجام دهد. جزيرهی دانش چه کمکی به آموزگاران میکند؟ آموزگاران بخش ويژهی خود را در جزيرهی دانش دارند. مقالههای گوناگونی پيرامون آموزش علوم، روش تدريس، چگونگی اداره کردن کلاس و برقراری ار تباط با دانشآموزان، منتشر شده است که نويسندگان يا مترجمان آنها خود از آموزگاران با تجربه و شناخته شده هستند. آنها میتواند در بخش آموزش در ايران با پيشينهی آموزش و پرورش ايران، آموزگاران و کارشناسان پيشگام و نامدار ايران، چگونگی برنامهريزی آموزشی و نگارش کتابهای درسی، آشنا شوند. همچنين، میتوانند تجربههای آموزشی خود را در چارچوب مقاله برای جزيره بفرستند تا به نام خود آنان در جزيره منتشر شود. جزيره دانش بخش پرسش از کارشناس دارد که آموزگاران و دانشآموزان از جای جای ايران پرسشهای خود را برای جزيره میفرستند و جزيره با کمک کارشناسان برجستهی آموزش و پرورش به آنها پاسخ میدهد. اين بخش از فعالترين بخشهای جزيره دانش است و گزيدهای از اين پرسشها درآيندهی نزديک به صورت کتابی منتشر خواهد شد. پس به جزيره مراجعه کنيد و پرسش خود را از کارشناسان جزيره بپرسيد و پاسخ آن را به زودي در جزيره ببينيد. جزيرهی دانش چه کمکی به پدران و مادران میکند؟ دانش، شيوهای برای شناخت جهان و زاويه و الگويی از تفکر است که از همان نخستين سالهای زندگی شکل میگيرد. از اين رو، مشارکت خانواده در آموزش علوم به کودکان اهميت زيادی دارد. خانوادههايی که با هم در جهان کاوش میکنند، انديشمندانی علمی و دانشآموزان عالی و مطلوب پرورش میدهند. بخش ويژهی خانواده با در نظر داشتن اين حقيقت و با هدف آشنا کردن خانواده با نقش خود در پرورش علمی فرزندانشان راهاندازی شده است. پدران و مادران با مطالعهی مقالههای اين بخش در میيابند که چگونه از يک گردش معمولی يا از يک خريد روزانه يک فرصت آموزشی بسازند و حتی آشپزخانهی خود را به يک مرکز علمی تبديل کنند. دانشنامهی جزيره با چه هدفی راهاندازی شده است؟ جزيره دانش در تازهترين کار پژوهشی و آموزشی خود به راهاندازی دانشنامهی جزيره به نشانی کرده است. با کامل شدن اين دانشنامه، هر ايرانی پيرامون هر موضوع علمی و فرهنگی که به اطلاعات نياز داشته باشد، به جزيرهی دانش مراجعه میکند و نياز دانشی خود را با مقالههای نويسندگان شناخته شده و مقالههايی که کارشناسان گوناگون آنها را بررسی و ويرايش کردهاند، بر طرف میسازد. موضوعهای زير برای اين دانشنامه پيشبينی شده است: معرفي دانستنیهای پايه همهي شاخههای دانش و فناوری و دستاوردهای علمی ايرانيان. معرفی پيشينهی تاريخی و فرهنگی ايران زمين از روزگار باستان تا دوران اسلامی. معرفی همهی استانها، شهرستانها، شهرها و سرانجام روستاها و دشتهای زيبای ايران. معرفی همهی سازمانها، بنيادها، کارخانهها، دانشگاهها، مرکزهای پژوهشی و آموزشی. معرفی سرداران نام دار عرصههای دفاع از ميهن از گذشتهها تا هشت سال دفاع مقدس. معرفی دانشمندان، هنرمندان، آموزگاران ، ورزشکاران و سياستمداران نامدار جهان و ايران. معرفی مفهومهای پايهای دين اسلام، شخصيتهای دينی و آشنايی با دينها و آيينها جهان. بیگمان راه درازی تا دستيابی به چنين گنجينهی اطلاعاتی در پيش داريم و اميدواريم، پشتيبانی مالی و اطلاعاتی همهی سازمانها و علاقهمندان رشد آگاهی و دانش در ايران به جزيره دانش امکان دهد به اين هدفهای والای خود بيش از پيش نزديک شود. با اين همراهیها میتوان انتظار داشت که به زودی، در هر جای جهان که باشيد و در هر زمان که بخواهيد، اطلاعات جزيره در دسترس شما باشد. گردانندگان و نويسندگان جزيره چه کسانی هستند؟ گرداندگان جزيره گروهی از جوانان علاقهمند به گسترش دانش و آموزش هستند که گروهی از نويسندگان با تجربه و آموزگاران فرهيخته و کارشناسان آگاه آموزش و پرورش را گرد هم آوردهاند و با همفکری و همراهی آنها به عرضهی مقالههای علمی و آموزشی میپردازند. برخی از نويسندگان و کارشناسان جزيره عبارتند از: 1. اسفنديار معتمدی: کارشناس آموزش فيزيک، کارشناس آموزش علوم، پژوهشگر تاريخ علم و آموزش در ايران و عضو پيشين شورای نويسندگان کتابهای درسی. 2. سيروس غفاريان: کارشناس تاريخ، نويسندهی سرشناس مطبوعات، پژوهشگر تاريخ ايران و جهان و عضو پيشين شورای نويسندگان کتابهای درسی. 3. محمود حکيمی: کارشناس آموزش زبان انگليسی، نويسندهی نامدار کودک و نوجوان، پژوهشگر تاريخ اسلام و عضو پيشين شورای نويسندگان کتابهای درسی. 4. حسين دانشفر: کارشناس زيستشناسی، کارشناس آموزش علوم، مترجم فيلمهای علمی و آموزشی تلويزيون و عضو شورای نويسندگان کتابهای درسی. 5. مرتضی خلخالی: کارشناس آموزش شيمی، کارشناس برنامهريزی درسی، نويسنده و مترجم و پژوهشگر آموزش و پرورش ايران و عضو پيشين شورای نويسندگان کتابهای درسی. 6. علی رووف: کارشناس تعليم و تربيت، پژوهشگر تاريخ آموزش و پرورش، نويسنده داستانهای آموزشی و کتابهايی برای آموزگاران و کارشناسان آموزش و پرورش. 7. ميرشهرام صدر: کارشناس آموزش رياضی، نويسنده و مدير داخلی مجلهی رياضی برهان. 8. محبت الله همتی: کارشناس آموزش ابتدايی، سردبير پيشين مجلهی رشد آموزش ابتدايی، دبير جشنوراهی تصويرسازی آموزشی و نويسندهی کتابهای آموزشی. 9. احمد حسينی: کارشناس زمينشناسی و عضو شورای نويسندگان کتابها درسی. 10. سليمان فرهاديان: کارشناس آموزش شيمی، مترجم و سرپرست صفحهی علم روزنامهی شرق. 11. حسن سالاری: کارشناس آموزش زيستشناسی، پژوهشگر تاريخ علم و آموزش، نويسنده، مترجم و ويراستار کتابهای علمی کودک و نوجوان. 12. علیرضا نعمتی: کارشناس رايانه و اينترنت، مترجم کتابهای علمی و آموزشی توجه : برای آشنايی بيشتر با کارشناسان جزيره از بخش همکاران جزيره ديدن کنيد. چگونه میتوانيم به آبادانی جزيره کمک کنيم؟ جزيره هنوز در آغاز راه است اما اميد آن میرود که با کمک همهی کاربران خود بيش از پيش آباد شود. شما به شيوههای گوناگون میتوانيد به جزيره ياری رسانيد. نظرهای شما پيرامون جزيره و مقالههايی که تا کنون منتشر شده است، بسيار کارساز است. بنابراين، پس از خواندن هر مقاله نظرهای انتقادی و پيشنهادی خود را پيرامون آن در جای که برای اين کار در نظر گرفته شده است، بنويسيد. اگر پژوهشگر يا نويسندهی مقالههای علمی و آموزشی هستيد، مقالههای خود را برای ما بفرستيد تا پس از بررسی از سوی کارشناسان جزيره به انتشار آنها بپردازيم. اگر کارمند بنياد يا سازمانی هستيد که میتواند از نظر مالی به جزيره کمک کند، با مديران آن گفت و گو داشته باشيد و اهميت کار جزيره را برای آنها شرح دهيد. اگر در روزنامه يا رسانههای ديگر کار میکنيد، برای معرفی جزيره در رسانهی خود بکوشيد. اگر صفحهی اينترنتی يا وبلاگ شخصی داريد، جزيره را در آن معرفی کنيد. معرفی جزيرهی دانش به دوستان و آشنايان نيز بسيار کارساز و کمهزينه است. جزيره را از آن خود بدانيد و به ياد داشته باشيد که سخن گفتن از جزيره سخن گفتن از دانش و آگاهی است و خداوند به آنان که از دانش سخن میگويند و برای گسترش آن میکوشند، پاداش اين جهانی و آن جهانی میبخشد. |