اسفنديار معتمدی در 28 بهمن 1317 شمسی در روستای سده‌ی لنجان اصفهان و در خانواده‌ای کشاورز چشم به جهان گشود. در سال 1324 هم‌زمان با بنيان‌گذاری دبستان چهار کلاسه در سده، تحصيلات ابتدايی خود را آغاز کرد و پس از گذراندن کلاس چهارم، برای ادامه تحصيل به اصفهان رفت. وی کلاس پنجم و ششم را در دبستان 15 بهمن اصفهان پشت سر گذاشت.

در مهرماه 1330 هم‌زمان با نخستين سال بنيان‌گذاری دبيرستان صائب، دوره‌ی سه ساله (سيکل اول) دبيرستان را در آن‌جا آغاز کرد و از درس دبيرانی بهره‌برد که پس از بنيان‌گذاری دانشگاه اصفهان به استادی دانشگاه برگزيده شدند. کلاس درس شادروانان سيدعلی خلدی‌نسب ( امام مسجد لبنان)، غلامحسين آهنی، رضاقلی نوری نکويی و دکتر خليل رفاهی و رضا دايی جواد برايش بسيار آموزنده و جذاب بود.

دوره‌ی متوسطه را در دبيرستان هراتی که به همت و سرمايه محمد شيخ‌زاده هراتی يزدی ساخته شد در رشته‌ی رياضی (1336) به پايان رساند. در همان سال در رشته‌ی فيزيک وارد دانش‌سرای عالی تهران شد. دوره‌ی سه‌ساله اين مرکز علمی- تربيتی را در محضر آقايان دکتر جناب، دکتر روشن، دکتر تجرد، دکتر ايزديان، دکتر محموديان و دکتر منجمی و استادان علوم تربيتی گذراند و موفق به دريافت ليسانس آموزش فيزيک شد.

پس از پايان خدمت نظام وظيفه در ارديبهشت 1341 شمسی، خدمت در آموزش و پرورش را در شهرضای اصفهان آغاز کرد. چهار سال در شهرضا ماند که دو سال آخر مسئوليت رياست دبيرستان سعدی را برعهده داشت. بسياری از دانش‌آموزان او اکنون گرداننده چرخ‌های علمی، آموزشی، بهداشتی و صنعتی کشور هستند.

در سال 1345 شمسی به اصفهان منتقل شد و در دبيرستان‌های ادب، سعدی، نشاط، صائب، بهار و امين‌الدوله تدريس کرد. در سال 1348 با تأسيس دانش‌سرای راهنمايی به جمع مدرسان آن مرکز پيوست. درسال 1353 به دنبال موفقيتی که در امتحان دوره‌ی فوق‌ليسانس مديريت دولتی به دست آورد به تهران آمد و در دانش‌سرای راهنمايی تهران به تدريس خود ادامه داد.

در سال 1355 شمسی ضمن ادامه کار در دانش‌سرای راهنمايی به سازمان کتاب‌های درسی ايران منتقل شد و تا زمان بازنشستگی در سمت کارشناس تهيه و تأليف کتاب‌های فيزيک در دفتر تأليف و تحقيق سازمان پژوهش و برنامه‌ريزی آموزشی مشغول کار بود. پس از بازنشستگی نيز به طور مستمر با آن سازمان همکاری داشته و دارد. دوره‌ی خدمت در سازمان کتاب‌های درسی ايران برايش فرصت طلايی بود. اين سازمان محيطی پويا برای تحقيقات تربيتی و برنامه‌ريزی و توليد مواد آموزشی به ويژه کتاب‌های درسی بود.

فعاليت‌های علمی و پژوهشی

از کارها و فعاليت‌های ايشان می‌توان به اين موارد اشاره کرد:

برنامه آموزش علوم : وی در سال 1369 شمسی به همراهی خانم‌ها طاهره رستگار، بتول فرنوش و آقايان حسين دانشفر، محمود امانی تهرانی، احمد حسينی و محمد‌علی پزش‌پور، کارشناسان آموزش علوم در سازمان پژوهش و برنامه‌ريزی، به دنبال برسی‌های همه جانبه و گسترده، طراحی و برنامه‌ريزی آموزش جديد علوم در ايران را آغاز کرد.

خوشبختانه اين برنامه با وجود کافی نبودن آموزش آموزگاران و کمبودهای موجود باز هم ازموفقيت نسبی برخورداربوده و توانسته است در آموزش و پرورش کشور مؤثر باشد. برنامه‌ی جديد آموزش علوم بر فعاليت گروهی و مشارکت دانش‌آموزان در فرايند يادگيری تأکيد دارد. در اين برنامه آموزشی معلمان، روش تدريس،چگونگی ارزشيابی و تهيه مواد درسی پيش‌بينی شده که تا اندازه‌ای قابل قبول با فعاليت و همکاری صميمانه گروه برنامه‌ريزی عملی شده است. در بخش توليد مواد آموزشی نوشتاری تعداد چهل کتاب برای آموزش معلمان و دانش‌افزايی آن‌ها در نظر گرفته شد که 8 عنوان از آن‌ها را آقای اسفنديار معتمدی نوشته است. چند حلقه فيلم آموزشی هم تهيه شد که نامبرده بخشی از مطالب آن را تهيه و اجرا کرده است.

فرهنگنامه کودکان و نوجوانان: يکی از سازمان‌های غيردولتی که همکاری بسياری از علاقه‌مندان را جهت تهيه مطالب خواندنی درست و ساده و جذاب برای دانش‌آموزان ايرانی جلب کرده است، بنياد فرهنگنامه کودکان و نوجوانان است. اکنون 10 جلد از اين مجموعه 24 جلدی منتشر شده که ايشان در نوشتن بعضی از مقاله‌های علمی اين مجموعه و ويرايش آن‌ها شرکت داشته است. وی درباره‌ی اين بنياد چنين می‌گويد: " نيرو بخش اين جريان فرهنگی خانم توران ميرهادی است که زندگيش سراسر عشق و مهر و آگاهی است و توانسته است جمعی را گرد آورد که هدف آن‌ها پيشرفت آموزش و پرورش کشور است."

کتاب‌های درسی: آقای معتمدی علاوه بر کتاب‌های دوره ابتدايی، هشت جلد کتاب فيزيک برای هنرستان‌ها و رشته‌های فنی و حرفه‌ای با همکاری آقای دکتر گلستانيان ، آقای دکتر بهار و آقای اصغر لطفی نوشته است. کتاب درسی فيزيک دانش‌سرای مقدماتی و دانش‌سرای راهنمايی تحصيلی را نيز در سال 1358 تأليف و منتشر کرده است. ايشان هم‌چنين کتاب تاريخ علوم را برای مراکز تربيت معلم نوشته است. در مجموع در نوشتن 17 کتاب درسی مشارکت داشته است.

زندگينامه دانشمندان: در مجموعه کتاب‌های زندگينامه علمی دانشمندان که زير نظر استاد احمد بيرشک منتشر شده، همکاری کرده و مدتی را در گروه فيزيک دانشنامه بزرگ فارسی فعاليت داشته است. از اين مجموعه که جايزه بهترين کتاب سال را به خود اختصاص داد، تاکنون 3 جلد منتشر شده است. از ديگر آثار ايشان کتاب ابوريحان و ريحانه می‌باشد که به زندگی ابوريحان بيرونی اختصاص دارد که انتشارات مدرسه آن را منتشر کرد. اين کتاب برنده اول جايزه‌ی کتاب معلم سال 1383 شد. کتاب بنوموسی "پسران موسی شاکر خراسانی" هم نيز توسط انتشارات مدرسه چاپ شد. کتاب پرسش‌های ابوريحان و پاسخ‌های ابن‌سينا را به مناسبت همايش ابن‌سينا منتشر کرده و آن را به صورت سخنرانی ارائه داد و موفق به دريافت جايزه شد. نامدارن علم نيز اثر ديگری از ايشان درباره‌ی زندگی دانشمندان است.

برنامه مسابقه علمی: بيش از ده سال به همراهی آقايان کرامت‌الله مهربان، ابوالفضل مکی، منوچهر فره‌وشی در برنامه مسابقه علمی شرکت داشته است. تهيه پرسش‌های فيزيک اين برنامه و اجرای آن‌ها برعهده او بود. يافتن پرسش‌هايی مربوط به تاريخ علم او بسياری را به مطالعه‌ی زندگينامه‌ی علمی دانشمندان علاقه‌مند کرد، به طوری که اکنون مشغول نگارش تاريخ علم در ايران است. اين مجموعه سه جلدی را نشر مهاجر منتشر می‌کند.

کتاب‌های کمک آموزشی: حدود 30 جلد کتاب برای دانش‌آموزان دوره راهنمايی و دوره دبيرستان ترجمه و يا نوشته است. فيزيک زنده، صدا، انرژی، گرما و ترموديناميک، مخابرات و ارتباطات دوربرد و پايه‌گذاران آن‌ها و فيزيک و نام‌آوران آن، از جمله‌ی آن‌هاست.

مقاله‌های علمی و آموزشی: مقاله‌های ارزشمندی در مجله‌های پيک، گنجينه، دانشمند، رشد معلم، رشد تکنولوژی، رشد فيزيک، فرآيند، اولياء و مربيان ، فصلنامه تاريخ معاصر ايران، ميراث جاويدان و موزه نوشته است. برخی از آن‌ها عبارتند از:

کتاب‌شناسی اسفنديار معتمدی

1- آشنايی با تاريخ علوم( بخش فيزيک) سال دوم مراکز تربيت علم. رشته‌‌ی علوم تجربی، تهران وزارت آموزش و پرورش 1372 وزيری 241ص.

2- آموزش علوم( آزمايش‌های ساده در آموزش علوم)، ترجمه با ديگران. تهران، انتشارات مدرسه چاپ سوم 1379.وزيری 335 ص.

3- ابوريحان و ريحانه. تهران. انتشارات مدرسه، وزيری 130 ص.

4- الکتريسيته جاری. با همکاری محمد علی پزش‌پور. انتشارات فاطمی. 1379.وزيری 168 ص.

5- القای الکترومغناطيسی و جريان متناوب، با همکاری محمد علی پزش‌پور. انتشارات فاطمی. چاپ اول 1380.

6- امواج مکانيکی و الکترومغناطيسی. انتشارات فاطمی، چاپ اول، 1378، وزيری 140 ص.

7- اندازه‌گيری، با همکاری محمد علی پزش‌پور. تهران، محراب قلم. 1378، وزيری 120ص.

8- انرژی، نيرو و منابع انرژی. نوشته: گروه مؤلفان به سرپرستی ديويد جولاندز، ترجمه‌ی اسفنديار معتمدی، انتشارات مدرسه، رحلی. چاپ اول 1369، 68ص.

9- انرژی و منابع آن، انتشارات مدرسه 1382.

10- انرژی و منابع آن،‌انتشارات مدرسه، 1382.

11- بنوموسی، انتشارات مدرسه، 1382.

12- تست فيزيک مجموعه 8 جلدی با همکاری آقای اصغر لطفی و ديگران. وزارت آموزش و پرورش، چاپ اول 1374.

13- ديناميک، انتشارات محراب قلم. وزيری 1379.

14- زندگی‌نامه علی دانشوران، را به سرپرستی احمد بيرشک. ترجمه‌ی جمعی از مترجمان، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی . چاپ اول 1376، ده جلد. ( کتاب سال 1377، جمهوری اسلامی ايران).

15- شاره‌ها. تهران: محراب قلم، 1380.

16- صداها، انتشارات فاطمی، 1377 رحلی.

17- صوت و شنوايی، انتشارات مدرسه، چاپ اول 1381.

18- علوم تجربی، کتاب‌های درسی دوره‌ی ابتدايی با همکاری خانم طاهره رستگار و ديگران. وزارت آموزش و پرورش، آغاز چاپ از 1372، 5 جلد.

19- فرهنگنامه کودکان و نوجوانان. شرکت در تأليف مقاله‌های علمی و تاريخ علم، تهران. شورای کتاب کودک. از جلد 2 به بعد، چاپ اول 1361( کتاب سال 1379، جمهوری اسلامی ايران).

20- فيزيک. سال دانشسرای مقدماتی با همکاری آقای پرويز امين پور ، وزارت آموزش وپرورش . چاپ اول 1357.

21- فيزيک . سال اول دانشسرای راهنمايی تحصيلی، مؤلفان دکتر ضياء طاهری. پرويز امين‌پو، محمد مهدی سلطان بيگی و اسفنديار معتمدی. وزارت آموزش و پرورش. چاپ اول 1357.

22- فيزيک فنی و حرفه‌ای. رشته کامپيوتر. تأليف دکتر محمود بهار، دکتر نعمت‌الله گلستانيان، اصغر لطفی و اسفنديار معتمدی. وزارت آموزش و پرورش. چاپ اول 1372 دو جلد.

23- فيزيک فنی و حرفه‌ای، گروه تحصيلی مکانيک، تأليف دکتر محمود بهار، دکتر نعمت‌الله گلستانيان، اصغر لطفی و اسفنديار معتمدی. وزارت آموزش و پرورش. چاپ اول 1372.

24- فيزيک فنی و حرفه‌ای. گروه تحصيلی مواد، تأليف دکتر محمود بهار، دکتر نعمت‌الله گلستانيان، اصغر لطفی و اسفنديار معتمدی. وزارت آموزش و پرورش. چاپ اول 1372.

25- فيزيک فنی و حرفه‌ای. رشته صنايع چوب. تأليف دکتر محمود بهار، دکتر نعمت‌الله گلستانيان، اصغر لطفی و اسفنديار معتمدی.

26- فيزيک و مکانيک، گروه تحصيلی علوم و فنون دريايی، تأليف دکتر محمود بهار، دکتر نعمت‌الله گلستانيان، اصغر لطفی و اسفنديار معتمدی. وزارت آموزش و پرورش. چاپ اول 1372.

27- فيزيک آزمايشگاهی، گروه تحصيلی کامپيوتر، تأليف دکتر محمود بهار، دکتر نعمت‌الله گلستانيان، اصغر لطفی و اسفنديار معتمدی. وزارت آموزش و پرورش. چاپ اول 1372.

28- فيزيک کمبريج، ترجمه : با همکاری آقای محمود امانی. انتشارات مدرسه. چاپ اول 1382.

29- فيزيک و آزمايشگاه 1. انتشارات رزمندگان، چاپ 1380.

30- فيزيک و آزمايشگاه 2. انتشارات رزمندگان، چاپ 1381.

31- فيزيک و آزمايشگاه 3. با همکاری سيد محمد سهرابی، انتشارات رزمندگان، چاپ 1382 .

32- فيزيک پيش‌دانشگاهی در رشته‌های تجربی و رياضی، با همکاری سيد محمد بهرامی، انتشارات رزمندگان ، چاپ 1382.

33- فيزيک کار 1. با همکاری آقای پرويز امين‌پور. تهران، مهيار انديشه 1376.

34- فيزيک کار 2. با همکاری آقای پرويز امين‌پور. تهران، مهيار انديشه 1376.

35- فيزيک کار 3. با همکاری آقای پرويز امين‌پور. تهران، مهيار انديشه 1376.

36- فيزيک کازنده. مؤلف: پيتر وارن. ترجمه اسفنديار معتمدی. انتشارات مدرسه، چاپ هفتم 1382.

37- فيزيک و مکانيک. با همکاری آقای محمد علی پزش‌پور. سازمان مکاتبه‌ای و دانشگاه‌ها، 1359. وزيری 512ص.

38- فيزيک و مکانيک. با همکاری احمد منتظری. انتشارات يکان، 1367. وزيری 295ص.

39- فيزيک و نام‌آوران. انتشارات فاطمی. چاپ سوم، 1379. وزيری 144ص.

40- فيزيک يکان. با همکاری آقای محمد علی پزش‌پور. يکان 1372، وزيری 605ص.

41- گرما و آثار آن. انتشارات فاطمی. چاپ سوم 1376.

42- گرما و ترموديناميک. با همکاری آقای محمد‌ علی پزش‌پور. انتشارات فاطمی، چاپ دوم 1380 . وزيری 152ص.

43- گرما و دما. انتشارات مدرسه، چاپ اول 1382.

44- گرما و کار. انتشارات مدرسه، چاپ اول 1382.

45- ماوراء صوت. انتشارات مدرسه، چاپ پنجم 1376.

46- مخابرات و ارتباطات دوربرد و پايه‌گذاران آن‌ها، شرکت مخابرات ايران، با همکاری انتشارات مدرسه. چاپ اول 1376.

47- مفاهيم فيزيک 3، برای کلاس سوم دبيرستان. تهران، آينده‌سازان، با همکاری آقای پزش‌پور، چاپ اول 1369. وزيری 168ص.

48- مفاهيم فيزيک دانشگاهی. آينده‌سازان، با همکاری آقای علی پزش‌پور، چاپ اول 1380.

49- موج و صوت. تهران، انتشارات پژوهش، 1372. وزيری 175ص.

50- نامداران علم. تهران،‌انتشارات مهاجر، 1380 چاپ دوم.

51- نور هندسی. انتشارات فاطمی، چاپ سوم 1380.

52- وزارت پست و تلگراف و تلفن. انتشارات مدرسه، چاپ اول1376، 207 ص.

53- پرسش‌های ابوريحان و پاسخ‌های ابن‌سينا. انتشارات نغمه زندگی، 1383، 203 ص.

54- زندگی حکيم عمر خيام. با همکاری آقای دکتر حجت‌الحق حسينی، انتشارات نغمه‌ زندگی، 1383، 156ص.

مقاله‌های آقای معتمدی در جزيره دانش

علم در کجا پرورش می‌يابد

والدين و نگرش نو به آموزش علوم

سواد چيست و باسواد کيست

زندگی‌نامه‌ی دکتر ابوالقاسم قلمسياه

زندگی‌نامه‌ی دکتر کمال الدين جناب

زندگی‌نامه‌ی هوشنگ شريف زاده

زندگی‌نامه‌ی دکتر محمود حسابی

زندگی‌نامه‌ی اصغر نوروزيان

نقش مديران دانش آموخته فيزيک در توسعه تعليم و تربيت

فيزيک و کاربردهای آن: آموزش

فيزيک و کاربردهای آن: پزشکی

گزارش‌های کاروان علم

فيزيک بازی بزرگان

تجربه‌های گذشته خود را به فراموشی سپرديم

اعتماد مسووليت‌آور

مروری بر تاريخ آموزش و پرورش

کتاب‌های درسی در ايران