خبرگزارى کتاب ايران (ايبنا): انديشمندى گفته است: «در ارزش دانش همين بس که بسيارى با اينکه از آن بيبهرهاند، بدان ميبالند و در خوارى نادانى همين بس که همگان خود را از آن به دور ميدانند.» اگر واژه خرد يا فکر را به جاى واژه دانش در اين سخن خردمندانه بگنجانيم، باز هم به سخنى درست ميرسيم. يعنى همه ما خردورزى و فکرکردن را دوست داريم و ارزشمند ميدانيم. اما چگونه ميتوانيم خردورزى کنيم و روش درست فکر کردن چيست؟ اگر ميخواهيد دانشآموزان انديشمند پرورش دهيد، کتاب فلسفه در کلاس درس به شما کمک ميکند از کنجکاوى طبيعى آنها براى بهبود توانايي استدلالکردن بهره بگيريد و کيفيت فکرکردن درباره موضوعهاى مهم را در آنها بالا ببريد. اين کتاب شامل پانزده درس عملى است که به صورت گروهى اجرا ميشود. هر درس با يکى از داستانهاى کوتاه اِزوپ آغاز و در پى آن، چند پرسش انديشهبرانگيز مطرح ميشود. معلم اين پرسشها را پيش ميکشد و پاسخ آنها را به دانشآموزان واگذار ميکند. او فقط با اشاره به نکات کليدى يا مرتبط با موضوع مورد بحث، يادگيرنده را راهنمايى ميکند. اين روش به دانشآموزان کمک ميکند تا انديشههاى خود را سازمان دهند. فراگيرنده فعالانه در آموزش خود درگير ميشود و تفکر نقادانه را در خود پرورش ميدهد؛ همان تفکرى که در بررسى موضوعهاى مهم اجتماعى به آن نياز داريم. اين روش شورانگيز و سرگرمکننده نيز هست و به بحثهاى کلاسى جالبى دامن ميزند. نويسندهى اين کتاب، ران شاو، يک معلم باتجربه و نويسنده بيش از 40 کتاب درباره چگونگى پرورش مهارتهاى فکرکردن در دانشآموزان است. او دراين کتاب 15 داستان از داستانهاى کوتاه اِزوپ، را برگزيده و پرسشهايى مرتبط با موضوع هر داستان مطرح کرده است. همچنين از ميان مَثلهايى که مردمان فرهنگهاى گوناگون در گفتار يا نوشتار خود به کار ميبرند، گلچينى مرتبط با موضوع هر درس آورده است تا انگيزه بيشترى براى انديشيدن فراهم شود. بيگمان شما و شاگردانتان از اين داستانها و پرسشهايى که براى بحث در پايان هر داستان آمده است، چيزهاى بسيار ميآموزيد و مزه شيرين خردورزى را ميچشيد. « فلسفه در کلاس درس» نخستين بار در سال 2003، در کانادا به چاپ رسيده است؛ اما ناشر آمريکايى آن راتلج، بار نخست در سال 2008 و اکنون در 2010 آن را تجديد چاپ کرده است. اين کتاب مصور، 72 صفحه دارد. ترچمهى فارسي اين کتاب مجوز انتشار گرفته است و «طراحان ايماژ» مراحل آمادهسازى آن را دنبال ميکند. چندى است که بحث آموزش فلسفه به کودکان در ايران نيز به بحث روز نظام آموزش و پرورش تبديل شده است. مسوولان نظام آموزشى کشور و علاقهمندان تعليم و تربيت اميدوارند با طرح اين موضوع، نظام آموزشى ايران هر چه زودتر خود را از دست عادت بد حافظهمحورى رها کند. حسن سالارى که نوشتههايش اغلب رنگوبوى علمى دارند، مدتى است که به موضوع «تفکر» علاقهمند شده است و ترجمه و تأليف سه کتاب ديگر را در اين زمينه در دستور کار خود قرار داده است. يکى از داستانهاى اين کتاب مردى دو دختر داشت. يکى از آنها با يک باغبان و ديگرى با يک سفالگر ازدواج کرده بود. يک روز پدر به ديدن دخترى رفت که شوهرش باغبان بود و حالش را جويا شد و پرسيد روزگارش چگونه ميگذرد. دختر پاسخ داد : «همه چيز خوب است. فقط يک آرزو دارم، اميدوارم باران پاييزى فراوان ببارد تا گياهان باغ ما خوب آبيارى شوند.» چند روز ديگر، پدر به ديدن دخترى رفت که شوهرش سفالگر بود و از او هم پرسيد که روزگارش چگونه ميگذرد. دختر پاسخ داد: «من چيزى نميخواهم. فقط يک آرزو دارم، ميخواهم خورشيد همچنان داغ و درخشان بتابد تا آجرهاى ما خوب خشک شوند.» مرد به دخترش گفت: «اگر خواهرت آرزوى باران داشته باشد و تو هواى آفتابى بخواهى، من با کدام يک از شما به آرزوهايم ميرسم؟» نمونهاى از پرسشها 1. آيا ميتوانيد بگوييد چه چيزى شادى هر دو دختر اين داستان را به همراه خواهد داشت؟ 2. آيا کسانى را در جامعه ميشناسيد که شغل آنها به تصميمگيريهايى نياز دارد که فقط برخى از مردم از آنها خشنود ميشوند و ديگران از آنها خشنود نميشوند؟ 3. آيا تا کنون در موقعيتى قرار گرفتهايد که نتوانيد کسى را خشنود کنيد؟ 4. اگر بايد تصميمى ميگرفتيد که کسى از آن خشنود نميشد، چه کار ميتوانستيد بکنيد تا اين موقعيت را بهتر ميکرديد؟ 5. آيا هميشه ميکوشيد تا جايى که ميتوانيد بسيارى از مردم را از خودتان خشنود کنيد؟ 6. کدام بهتر است، دروغ بگوييد و کسى را خشنود کنيد يا راست بگوييد و کسى را خشنود نکنيد؟ 7. دو تا از دوستان خود را در نظر بگيريد که شما را به يک اندازه دوست دارند، اما با خودشان چندان مهربان نيستند. آنها شما را در يک زمان براى شبنشينى دعوت کردهاند. چه کار خواهيد کرد و چه عاملهايى بر تصميمگيرى شما اثر ميگذارند؟ |