با ترجمه و نگارش حسن سالاري و كوشش انتشارات محراب قلم، مجموعه‌ي هفت جلدي تاريخ علم براي نوجوانان منتشر شد.

  جان برنال، پژوهشگر و استاد تاريخ علم، معتقد است كه چون علوم طبيعي با دستكاري و دگرگون كردن ماده ارتباط دارند، سرچشمه‌ي جريان اصلي علم را بايد در فناوري‌هاي انسان‌هاي نخستين دانست كه با تقليد و نه از راه آموزش به نسل‌هاي ديگر منتقل مي‌شد. پيشرفت اين فناوري‌هاي نخستين به پديدآمدن نخستين تمدن‌هاي جهان انجاميد و در تمدن‌هايي مانند بين‌النهرين، مصر، ايران و چين بود كه آرام‌آرام نظريه‌پردازي درباره‌ي چيستي، چگونگي و چرايي پديده‌هاي طبيعي آغاز شد.

  دانشي را كه مردم بين‌النهرين بر لوح‌‌هاي گلي، مردم مصر باستان بر پاپيروس و ايرانيان باستان بر پوست جانوران ماندگار كرده بودند، يونانيان باستان به ارث بردند و به آن سامان دادند. علم در روم باستان جايگاه ارزشمندي نيافت و در سده‌هاي ميانه و در دوره‌‌ي آشوب اروپا، روزگار خوشي نداشت. به ناچار، ميراث علم يونان به شرق بازگشت و در ايران دوره‌ي ساساني، نسيم تازه‌اي از علم وزيدن گرفت. سپس همه‌ي اين دستاوردها به دست مسلمانان رسيد و گسترش يافت. دانش و فناوري از راه مسلمانان به اروپا رسيد و نوآوري‌هاي بزرگي را باعث شد و سرانجام به پيدايش علوم امروزي انجاميد.

  مجموعه‌ي تاريخ علم براي نوجوانان كه با كوشش انتشارات محراب قلم منتشر شده است، نقش هر يك از تمدن‌هاي كهن را در پيشرفت علم براي نوجوانان بازگو مي‌كند. اين مجموعه شامل هفت كتاب است: 1) علم در بين‌النهرين، 2) علم در يونان باستان، 3) علم در ايران باستان، 4) علم در مصر باستان، 5) علم در چين باستان، 6) علم در روم باستان، 7) علم در اسلام. هر يك از اين كتاب‌ها در 56 صفحه و به صفحه‌آرايي زيبا و رنگي چاپ شده‌‌اند و مجموعه‌ي هفت جلدي آن‌ها با جلد سخن نيز عرضه شده است.

  شش كتاب از اين مجموعه را حسن سالاري ترجمه كرده و كتاب علم در ايران باستان را خود ايشان نوشته است. وي در اين كتاب از نقش ايرانيان باستان در پيشرفت كشاورزي و رام‌كردن اسب براي سواركاري و ذوب فلزهايي مانند مس و ساختن آلياژهايي ماند مفرغ مي‌گويد و يادآور مي‌شود كه كهن‌ترين دانشگاه و بيمارستان جهان در سرزمين ايران بنيان‌ نهاده شد و برخي نوآوري‌هاي ايراني مانند آسيابادي، انگيزه‌ي دانشمندان و نوآوران امروزي براي ساختن نيروگا‌ه‌هاي بادي شده است.

  سالاري نگارش كتاب علم در ايران باستان را زير نظر يونس كرامتي و عسگر بهرامي، از پژوهشگران بنياد دايره‌المعارف بزرگ اسلامي، انجام داده‌ است. يونس كرامتي ويرايش علمي كتاب علم در اسلام و علم در يونان باستان را نيز برعهده داشته و عسگر بهرامي به ويرايش علمي ديگر كتاب‌هاي اين مجموعه پرداخته است. ترجمه و نگارش روان، بهره‌گيري از ويراستاران زبده و كاردان و تصويرهاي زيبا و صفحه‌آرايي گيرا، اين مجموعه را منبع سودمندي براي نوجوانان علاقه‌مند به تاريخ علم ساخته است.

  جُرج سارتُن ، پژوهشگر تاريخ علم، در كتاب مقدمه بر تاريخ علم در پاسخ به پرسش «آيا تاريخ چيزي به ما مي‌آموزد؟» مي‌گويد: «تاريخ علم به مردم خواهد آموخت كه سودمند باشند، كه برادر باشند و يكديگر را ياري كنند.» انتظار مي‌رود نوجوانان ايراني پس از خواندن كتاب‌هاي مجموعه‌ي تاريخ علم براي نوجوانان در اين راه گام بردارند و چونان پيشينيان خود در پيشرفت علم سهيم شوند.