با ترجمه و نگارش حسن سالارى و کوشش انتشارات محراب قلم، مجموعه‌ى هفت جلدى تاريخ علم براى نوجوانان منتشر شد.

  جان برنال، پژوهشگر و استاد تاريخ علم، معتقد است که چون علوم طبيعى با دستکارى و دگرگون کردن ماده ارتباط دارند، سرچشمه‌ى جريان اصلى علم را بايد در فناوري‌هاى انسان‌هاى نخستين دانست که با تقليد و نه از راه آموزش به نسل‌هاى ديگر منتقل مي‌شد. پيشرفت اين فناوري‌هاى نخستين به پديدآمدن نخستين تمدن‌هاى جهان انجاميد و در تمدن‌هايى مانند بين‌النهرين، مصر، ايران و چين بود که آرام‌آرام نظريه‌پردازى درباره‌ى چيستى، چگونگى و چرايى پديده‌هاى طبيعى آغاز شد.

  دانشى را که مردم بين‌النهرين بر لوح‌‌هاى گلى، مردم مصر باستان بر پاپيروس و ايرانيان باستان بر پوست جانوران ماندگار کرده بودند، يونانيان باستان به ارث بردند و به آن سامان دادند. علم در روم باستان جايگاه ارزشمندى نيافت و در سده‌هاى ميانه و در دوره‌‌ى آشوب اروپا، روزگار خوشى نداشت. به ناچار، ميراث علم يونان به شرق بازگشت و در ايران دوره‌ى ساسانى، نسيم تازه‌اى از علم وزيدن گرفت. سپس همه‌ى اين دستاوردها به دست مسلمانان رسيد و گسترش يافت. دانش و فناورى از راه مسلمانان به اروپا رسيد و نوآوري‌هاى بزرگى را باعث شد و سرانجام به پيدايش علوم امروزى انجاميد.

  مجموعه‌ى تاريخ علم براى نوجوانان که با کوشش انتشارات محراب قلم منتشر شده است، نقش هر يک از تمدن‌هاى کهن را در پيشرفت علم براى نوجوانان بازگو مي‌کند. اين مجموعه شامل هفت کتاب است: 1) علم در بين‌النهرين، 2) علم در يونان باستان، 3) علم در ايران باستان، 4) علم در مصر باستان، 5) علم در چين باستان، 6) علم در روم باستان، 7) علم در اسلام. هر يک از اين کتاب‌ها در 56 صفحه و به صفحه‌آرايى زيبا و رنگى چاپ شده‌‌اند و مجموعه‌ى هفت جلدى آن‌ها با جلد سخن نيز عرضه شده است.

  شش کتاب از اين مجموعه را حسن سالارى ترجمه کرده و کتاب علم در ايران باستان را خود ايشان نوشته است. وى در اين کتاب از نقش ايرانيان باستان در پيشرفت کشاورزى و رام‌کردن اسب براى سوارکارى و ذوب فلزهايى مانند مس و ساختن آلياژهايى ماند مفرغ مي‌گويد و يادآور مي‌شود که کهن‌ترين دانشگاه و بيمارستان جهان در سرزمين ايران بنيان‌ نهاده شد و برخى نوآوري‌هاى ايرانى مانند آسيابادى، انگيزه‌ى دانشمندان و نوآوران امروزى براى ساختن نيروگا‌ه‌هاى بادى شده است.

  سالارى نگارش کتاب علم در ايران باستان را زير نظر يونس کرامتى و عسگر بهرامى، از پژوهشگران بنياد دايره‌المعارف بزرگ اسلامى، انجام داده‌ است. يونس کرامتى ويرايش علمى کتاب علم در اسلام و علم در يونان باستان را نيز برعهده داشته و عسگر بهرامى به ويرايش علمى ديگر کتاب‌هاى اين مجموعه پرداخته است. ترجمه و نگارش روان، بهره‌گيرى از ويراستاران زبده و کاردان و تصويرهاى زيبا و صفحه‌آرايى گيرا، اين مجموعه را منبع سودمندى براى نوجوانان علاقه‌مند به تاريخ علم ساخته است.

  جُرج سارتُن ، پژوهشگر تاريخ علم، در کتاب مقدمه بر تاريخ علم در پاسخ به پرسش «آيا تاريخ چيزى به ما مي‌آموزد؟» مي‌گويد: «تاريخ علم به مردم خواهد آموخت که سودمند باشند، که برادر باشند و يکديگر را يارى کنند.» انتظار مي‌رود نوجوانان ايرانى پس از خواندن کتاب‌هاى مجموعه‌ى تاريخ علم براى نوجوانان در اين راه گام بردارند و چونان پيشينيان خود در پيشرفت علم سهيم شوند.