مجموعه‌‌ی «مفاهيم پايه در علوم تجربي» با رويکردهای نوين در آموزش علوم نوشته شده و به ويژگی‌ها و سليقه‌های نوجوانان امروز در خواندن کتاب و يادگيری علوم توجه داشته است. هر يک از کتاب‌های اين مجموعه، دانش‌آموز را با خود به سفری در تاريخ علم می‌برد، سفری که از شکل‌گيری انديشه در ذهن دانشمند آغاز می‌شود و تا به نتيجه رساندن آن انديشه به صورت اختراع يا اکتشاف پيش می‌رود. اما پايان هر سفر آغاز سفری تازه است.

  در اين سفر، دانش‌آموز که ياد گرفته است از زاويه‌ای جديد به دنيای پيرامون خود بنگرد، به کشف مسئله و حل آن دعوت می‌شود و خود بايد رهبری سفر را برعهده بگيرد. شرح رويدادها در اين کتاب‌ها به گونه‌ای است که گويی اين خود دانش‌آموز است که به آن اختراع يا اکتشاف دست می يابد. توجه به تاريخ علم، کاربرد علم در زندگی فردی و جامعه، پرورش مهارت‌های تصميم‌گيری و حل مسئله، از ويژگی‌های برجسته‌‌ی اين کتاب‌ها است. شيوه‌ی معرفی مفاهيم، آنچنان گيرا و چندبعدی است که کارشناسان آموزش علوم را به ستايش اين مجموعه واداشته است.  

  اين کتاب‌ها در چهار زيرمجموعه دسته‌بندی شده‌اند:

  1) مادّه و تغييرات آن: شيمی، عناصر، مادّه

  2) انرژی و زندگی: الکتريسيته، انرژی هسته‌ای، صوت، گرما، مغناطيس، نور، نيروها، گرانش زمين

  3) زيستگاه ما: آتشفشان‌ها، زلزله، سرگذشت زمين، سنگ‌ها و کانی‌ها، منظومه شمسی

  4) دنيای زنده: باکتری‌ها، بوم‌شناسی، تغيير گونه‌ها، ژنتيک، سالم‌زيستن، سلول، گياهان، ويروس‌ها

  ساختار کتاب

  هر يک از کتاب‌های اين مجموعه در 32 صفحه تنظيم شده و شامل 14 بخش دو صفحه‌ای است. هر يک از اين بخش‌ها خود از چند مطلب کوتاه و خواندنی درست شده که روی هم يکی از مفاهيم مرتبط با موضوع کتاب را پوشش می‌دهند.  محتوای بخش‌های چهارده‌گانه نيز در فهرست تشريحی کتاب (در دو صفحه) معرفی شده است. به سخن ديگر، هر يک از اين کتاب‌ها به يک مجله‌ی علمی با موضوع خاص شباهت دارند. 

  برای آگاهی بيش‌تر به معرفی محتوای کتاب گياهان با توجه به بخش‌های چهارده‌گانه می‌پردازيم:  

  1. در يک نگاه: می‌توانيم آن را سرمقاله‌ی «مجله‌ی علمی گياهان» بدانيم که از نقش و ارزش گياهان در زندگی انسان سخن می‌گويد.

  2. پرسش و پاسخ: مصاحبه‌ای خيالی با يک گوجه فرنگی انجام شده که به ما می‌گويد سبزی نيست بلکه از نظر علم گياه‌شناسی نوعی ميوه است.

  3. بيش‌تر بدانيد: ما را با گوناگونی گياهان و گروه‌های اصلی گياهان آشنا می‌کند.

  4. در مسير زمان: درباره‌ی چرخه‌ی رشد سالانه‌ی درخت سيب است و به ما می‌گويد که کشاورزان برای پرورش سيب‌های خوشمزه چه کوششی به کار می‌گيرند.

  5. شاهد عينی: کشف يک دانشمند از زبان خودش بازگو می‌شود.

  6. بريده‌ی نشريات: مطالب کوتاه و خواندنی درباره‌ی گياهان گوشت‌خوار.

  7. قهرمانان: آشنايی با دانشمندی که 300 کاربرد گوناگون برای بادام‌زمينی پيدا کرد.

  8. توصيف و تصوير: به آلبوم عکس می‌مانند و ما را با شيوه‌های گرده‌افشانی گل‌ها آشنا می‌کند.

  9. عجيب ولی واقعی: درباره‌ی گياهانی که از ميليون‌ها سال پيش روی زمين می‌رويند و گياهانی که پس از خشک شدن بار ديگر سبز می‌شوند و گياهان شگفت‌انگيز ديگر.

  10. نقشه: سفری به دور دنيا می‌کنيد و در می‌يابيد که هر يک از گياهان کشاورزی نخستين‌بار در کدام بخش از جهان پرورش يافتند.

  11. دفترچه يادداشت: يک دانشمند از پژوهش‌های در دست کار خود می‌گويد.

  12. سفر مجازی: شما در جايگاه يک دانه‌ی کاکتوس قرار می‌گيريد و پس از جذب‌کردن مقداری آب، ريشه می‌زنيد و سرانجام از خاک بيون می‌آييد.

  13. معمايی برای شما: يک داستان پليسی درباره‌ی گياهان مطرح می‌شود و شما در نقش کارآگاه به بررسی سرنخ‌ها می‌پردازيد.

  14. سرگرمی: خواندنی‌های شنيدنی درباره‌ی گياهان.

  از فهرست محتوای کتاب گياهان در می‌يابيم که برترين نوآوری نويسندگان اين کتاب شرح مفاهيم بنيادی دانش گياه‌شناسی به صورت يک مجله‌ی خواندنی و ديدنی است. جالب است بدانيد که اين کتاب 32 صفحه‌ای نتيجه‌ی هم‌انديشی هفت تن از نويسندگان کاردان و چيره‌دست حوزه‌ی ادبيات غيرداستانی کودک و نوجوان است. ديگر کتاب‌های اين مجموعه نيز با همين ساختار و به صورت گروهی نوشته شده‌اند. 

مفاهيم پايه در علوم تجربی ناشر خارجی: Discovery Channel School Science ناشر ايرانی: انتشارات فاطمی نويسندگان:  جکی بال و همکاران مترجمان: حسين دانشفر، حسن سالاری، محمود سالک، علی آل‌محمد محمد کرام‌‌الدينی، فروغ فرجود، شاهده سعيدی، شهلا مهدوی ويراستار: حسين دانشفر برگزيده‌ی پنجمين جايزه‌ي کتاب فصل مهرماه 1387