بر اساس دادههاي تازهاي كه سرپرستي ملي جو و اقيانوس دولت ايالات متحدهي آمريكا(NOAA) منتشر كرده است،گاز گلخانهاي دياكسيدكربن با سرعتي بيش از هميشه در جو زمين انباشته ميشود. اين يافته نگراني از كاهش توانايي طبيعت در برداشت اين گاز را تازه كرد؛ گازي كه به نظر ميرسد عامل اصلي در گرم كردن كرهي زمين است. بر اساس گزارش NOAA ، ميانگين غلظت دياكسيدكربن در جو در سال 2005 به 381 بخش در هر ميليون(ppm) رسيد كه نسبت به سال 2004 ميلادي، ppm 2.6 افزايش داشته است. افزايش سالانهي اين گاز، كه از دههي 1950 اندازهگيري ميشود، در سه سال از چهار سال گذشته بيش از ppm 2 بوده است. تا كنون چنين افزايشي گزارش نشده بود و در نيمسدهي گذشته، افزايش سالانه كمتر از ppm 1 بوده است. انسان با سوزاندن سوختهاي فسيلي نقش اصلي را در اين افزايش داشته است كه هر ساله 7 ميليارد تن گاز دياكسيد كربن به جو آزاد ميكند. اما نمي از اين گاز را گياهان و اقيانوس برداشت ميكند. اكنون پژوهشگران بر اين باورند كه با افزايش آزاد شدن دياكسيدكربن، توان طبيعت در برداشت اين گاز سال به سال كاهش مييابد. تا كنون بزرگترين افزايش غلظت دياكسيدكربن در هوا همواره هنگام سالهاي رخدادن پديدهي النينو ديده ميشد؛ يعني، زماني كه رويش گياهي در سرزمينهاي گرمسيري كاهش مييابد و خشكي به آتشسوزي مهار نشدني، چه با دخالت عامل انساني و چه به صورت طبيعي، ميانجاميد. با اين همه، بزرگترين افزايش نوشته شده، ppm 2.7 در النينوي سال 1998 ميلادي بوده است. اما هيچ كدام از افزايشهاي نزديك به اين عدد، كه در سه سال گذشته ديده شد، با رويداد النينو همخواني ندارند و اين حقيقتي هشدار دهنده است. پيتر كاكس(Peter Cox)، كه روي برهمكنش گياهان و اتمسفر در مركز بومشناسي و آبشناسي در دورست انگلستان پژوهش ميكند، ميگويد كه اين افزايش "ممكن است نخستين شاهدي باشد بر گونهاي از بازخورد در چرخهي كربن كه در آن گياهان در تنش گرمايي ناشي از گرمشدن جهان، دياكسيدكربن كمتري برداشت ميكنند." اين يافتهها درپي گزارشي منتشر شد كه بر اساس آن سال 2005 گرمترين سال بوده و اندازهي گرمي آن نسبت به گزارش سال 1998، اندكي بيشتر بوده است. همچنين، دانشمندان مركز ملي دادههاي يخ و برف آمريكا در بولدر كلرادو، گزارش كردهاند كه يخهاي درياي قطب شمال در زمستان پس از گزارش ذوب شدن آنها در تابستان 2005 ميلادي، به طور كامل شكل نگرفتند. منبع: Fred Pearce, Atmospheric CO2 accumulating faster than ever, NewScientist.com news service, 16:04 15 March 2006 پيوند بيروني 1.National Oceanic and Atmospheric Administration 2. National Snow and Ice Data Centre |