بر اساس دادههاى تازهاى که سرپرستى ملى جو و اقيانوس دولت ايالات متحدهى آمريکا(NOAA) منتشر کرده است،گاز گلخانهاى دياکسيدکربن با سرعتى بيش از هميشه در جو زمين انباشته ميشود. اين يافته نگرانى از کاهش توانايى طبيعت در برداشت اين گاز را تازه کرد؛ گازى که به نظر ميرسد عامل اصلى در گرم کردن کرهى زمين است. بر اساس گزارش NOAA ، ميانگين غلظت دياکسيدکربن در جو در سال 2005 به 381 بخش در هر ميليون(ppm) رسيد که نسبت به سال 2004 ميلادى، ppm 2.6 افزايش داشته است. افزايش سالانهى اين گاز، که از دههى 1950 اندازهگيرى ميشود، در سه سال از چهار سال گذشته بيش از ppm 2 بوده است. تا کنون چنين افزايشى گزارش نشده بود و در نيمسدهى گذشته، افزايش سالانه کمتر از ppm 1 بوده است. انسان با سوزاندن سوختهاى فسيلى نقش اصلى را در اين افزايش داشته است که هر ساله 7 ميليارد تن گاز دياکسيد کربن به جو آزاد ميکند. اما نمى از اين گاز را گياهان و اقيانوس برداشت ميکند. اکنون پژوهشگران بر اين باورند که با افزايش آزاد شدن دياکسيدکربن، توان طبيعت در برداشت اين گاز سال به سال کاهش مييابد. تا کنون بزرگترين افزايش غلظت دياکسيدکربن در هوا همواره هنگام سالهاى رخدادن پديدهى النينو ديده ميشد؛ يعنى، زمانى که رويش گياهى در سرزمينهاى گرمسيرى کاهش مييابد و خشکى به آتشسوزى مهار نشدنى، چه با دخالت عامل انسانى و چه به صورت طبيعى، ميانجاميد. با اين همه، بزرگترين افزايش نوشته شده، ppm 2.7 در النينوى سال 1998 ميلادى بوده است. اما هيچ کدام از افزايشهاى نزديک به اين عدد، که در سه سال گذشته ديده شد، با رويداد النينو همخوانى ندارند و اين حقيقتى هشدار دهنده است. پيتر کاکس(Peter Cox)، که روى برهمکنش گياهان و اتمسفر در مرکز بومشناسى و آبشناسى در دورست انگلستان پژوهش ميکند، ميگويد که اين افزايش "ممکن است نخستين شاهدى باشد بر گونهاى از بازخورد در چرخهى کربن که در آن گياهان در تنش گرمايى ناشى از گرمشدن جهان، دياکسيدکربن کمترى برداشت ميکنند." اين يافتهها درپى گزارشى منتشر شد که بر اساس آن سال 2005 گرمترين سال بوده و اندازهى گرمى آن نسبت به گزارش سال 1998، اندکى بيشتر بوده است. همچنين، دانشمندان مرکز ملى دادههاى يخ و برف آمريکا در بولدر کلرادو، گزارش کردهاند که يخهاى درياى قطب شمال در زمستان پس از گزارش ذوب شدن آنها در تابستان 2005 ميلادى، به طور کامل شکل نگرفتند. منبع: Fred Pearce, Atmospheric CO2 accumulating faster than ever, NewScientist.com news service, 16:04 15 March 2006 پيوند بيرونى 1.National Oceanic and Atmospheric Administration 2. National Snow and Ice Data Centre |