نياکان ما ممکن است درباره‌ى ژن‌ها و نظريه‌ى داروين چيزى نمي‌دانستند، اما مي‌دانستند چگونه تکامل جانوران وحشى را در راستاى برآوردن نيازهايشان به پيش برانند. پژوهش‌هاى بسيارى نشان داده‌اند که چگونه اهلي‌کردن به‌طور ناگهانى پوشش اسب‌ها را رنگارنگ کرد، به گاوها ژن‌هاى بيش‌ترى براى توليد شير و رويارويى با عفونت بخشيد و شاخ‌هاى گوسفندها را کوتاه‌تر کرد.

  پژوهش‌هاى باستان‌شناسان نشان داده‌ بودند که گوسفند به احتمال بسيار نخستين جانورى بود که نزديک 11 هزار سال پيش به دست انسان اهلى شد و سپس انسان‌ها توانستند گاو نيز پرورش دهند. نزديک 5500 سال پيش، انسان‌ها توانستند اسب‌ها را رام کنندکه به سوارکاران توانايى بي‌مانندى در جنگاورى و سرعت بسيار در جابه‌جايى بخشيد. اکنون بررسي‌هاى ژنتيکى از يافته‌هاى باستان‌شناسان پشتيبانى مي‌کنند.

  به‌تازگى پژوهشگران آلمانى به رهبرى آرنه لودويگ، شش ژن مرتبط با رنگ پوست را در 89 فسيل اسب بررسى کرده‌اند. اين فسيل‌ها از 40 هزار سال پيش تا سده‌هاى ميانه را شامل مي‌شوند و از جاهاى متفاوت از چين تا اسپانيا به دست آمده‌اند. بررسي‌هاى ژنتيکى نشان داد که پيش از 5500 سال پيش، رنگ پوست بيش‌تر اسب‌ها، سرخ-قهوه‌اى يا سياه بوده است. سپس، در جايى که اکنون بخشى از خاک اکراين، رومانى و روسيه است، انفجارى از رنگ رخ داد و انسان‌هايى که به رام‌کردن اسب‌ها پرداختند، اسب‌هايى با رنگ پوست بلوطى تا کرم، سفيد و خالدار پرورش دادند.

  اثرگذارى نياکان ما بر تکامل گوسفندان کم‌ترين از اين نبوده است. بر پايه‌ى پژوهشى به رهبرى ماسيمو پالمارينى در دانشگاه گلاسکو در انگلستان،گوسفندها در دو موج اهلى شدند. نمونه‌هايى از موج يکم هنوز به صورت نژاد نيمه‌وحشى درجزيره‌هاى اسکاتلند وجود دارند. موج دوم نزديک 6 هزار سال پيش به هنگامى آغاز شد که کشاورزانى در جايى که اکنون بخشى از خاک ايران و عراق است، به گزينش ويژگي‌هايى مانند پشم کم‌تر و شاخ‌هاى کوتاه‌تر دست زدند. همتايان باستاني‌تر و پرپشم‌تر اين گوسفندان به گوشه‌ وکنار اروپا رانده شدند و بار ديگر نيمه‌وحشى شدند.

  بررسى ژنوم گاو نيز نشان داده که اهلي‌کردن اين جانور باعث افزايش گوناگونى ژن‌ها مرتبط با توليد شير، ماهيچه‌ها و ايمنى به عفونت‌هاى باکتريايى شده است. پژوهشى هريس لوين که رهبرى پروژه‌ى تعيين توالى ژنوم گاو را در دانشگاه الينيوز به انجام رسانده است در اين باره مي‌گويد: «چند منطقه در ژنوم گاوهاى گوشتى و گاوهاى شيرده با هم بسيار تفاوت دارد.»

  منبع:

  Early domestic animals were surprisingly well bred, by Andy Coghlan and Ewen Callaway. NewScientist.com: 05 May 2009