ماهی و دانه‌های گشنيز را با هم خوب ترکيب کنيد و در داخل برگ مو جای دهيد. اين ترکيب، دستور پخت يک نوع دلمه است که ساکنان محوطه باستانی شهر سوخته، 5 هزار سال پيش مصرف می‌کرده‌اند.

  شهر سوخته محوطه‌ای باستانی متعلق به 5 هزار سال پيش است که در 55 کيلومتری جاده زابل به زاهدان واقع شده است. اين شهر بزرگ در پی مطالعات باستان‌شناسی به يکی از مهمترين محوطه‌های باستانی جهان بدل شد و بخشی از ميراث کهن بشری از جمله نخستين گام‌ها برای ساخت نقاشی متحرک (انيميشن)، جراحی جمجه و ساخت چشم مصنوعی در اين منطقه برداشته شده است. گفته می‌شود که مردمانی سخت‌کوش ساکنان اين شهر باستانی را تشکيل می‌دادند و آنقدر در اقتصاد پيشرفت کردند که امروز از شهر سوخته به عنوان نبض اقتصاد 5 هزار سال پيش شرق فلات ايران ياد می‌شود.
  شهر سوخته امروز منطقه‌ای خشک و بی آب و علف است که گويا هيچ گاه انسان در آن زندگی نمی‌کرده است. اما پژوهش‌های گياه‌باستان‌شناسی خلاف اين را اثبات می‌کند. اين پژوهش‌ها نشان می‌دهد که اين منطقه در پنج هزار سال پيش و در زمان حيات ساکنان شهر سوخته از پوشش گياهی مناسبی برخوردار بوده و درختان بيد مجنون، افرا و سپيدار در اين منطقه به فراوانی وجود داشته است. هر چند که شهر سوخته در پنج هزار سال پيش نيز منطقه ای بسيار گرم بوده، اما آب کافی از رود هيرمند به اين منطقه می‌رسيده و زمين‌های کشاورزی شهر سوخته را سيراب می‌کرده است.
  پنج غذای باستانی
باستان‌شناسان در چندين سال کاوش مختلف و با همکاری آزمايشگاه گياه‌شناسی موزه‌ی ملی شرق‌شناسی ايتاليا با انجام بررسی‌های بسيار دقيقی روی باقی‌مانده مواد غذايی در ظروف باستانی، تجزيه و تحليل سطح درونی ظروف و سرند کردن خاک سطح محوطه‌ها موفق شدند بيش از 25 نوع دانه‌ی خوراکی و گياهی مصرفی، چند نوع نوشيدنی، انواع ميوه‌ها و سبزی‌ها و روش آماده‌سازی چند نوع غذای ساکنان اين محوطه‌ی باستانی را شناسايی کنند.

  1. ماهی و دانه‌های گشنيز را با هم خوب ترکيب کنيد و درون برگ مو جای دهيد. اين ترکيب، دستور پخت يک نوع دلمه است که ساکنان محوطه باستانی شهر سوخته، 5هزار سال پيش مصرف می‌کرده‌اند. البته با آنچه امروز به عنوان دلمه خورده می‌شود متفاوت است ولی ارزش يک‌بار درست کردن را دارد.

  2. تخم اردک يا غاز را درون خاکستر گرم بپزيد. همزمان دست‌ به‌کار پخت نانی شويد که از آرد کنجد پخته شده است. گفته می‌شود که اين غذا را با اين نان ميل می‌کردند و بايد خيلی خوشمزه باشد.

  3. يکی ديگر از غذاهای شهر سوخته با گوشت گوسفند يا بز پخته می‌شده است. با اين تفاوت که گوشت را در شير می‌پختند و به اين ترتيب طعم خاصی پيدا می‌کرده است.

  4. به تنوع غذايی‌تان سوپ را هم بيفزاييد. ساکنين شهر سوخته از ترکيب جو، گوشت گوسفند، کشک و کشمش نوعی سوپ می‌پختند و آن را با نان پخته شده از آرد کنجد ميل می‌کردند.

  5. بررسی‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد که مردم شهر سوخته از خيار، انگور، خربزه، هندوانه، پسته‌ی وحشی، زيره، گشنيز و سير فراوان به عنوان ميوه و سبزی، ماست و شير به عنوان لبنيات، تخم اردک، گوشت اردک، ماهی، گوسفند، بز و گاو به عنوان پروتئين‌های خوراکی و از ماءالشعير (آب جو تخمير نشده) و آب انگور به عنوان نوشيدنی در پنج هزار سال پيش بهره می‌بردند.
  به گفته باستان‌شناسان بررسی‌ها روی مواد مصرفی و ترکيبات غذايی ساکنان شهر سوخته نشان می‌دهد که آنها از تغذيه سالم برخوردار بوده‌اند و همه‌ی پروتئين‌ها، ويتامين‌ها و ترکيبات مورد نياز زندگی را در جيره غذايی خود مصرف می کرده‌اند. مردمان شهر سوخته از تمام طبيعت پيرامون خود به نحو شايسته‌ای بهره‌برداری می‌کردند. گويا در آن زمان دورريزی وجود نداشته و همه چيز در خدمت زندگی انسان و تعامل وی با طبيعت بوده است.

منبع:

خبرگزاری ميراث فرهنگی