Home Home Information Contact Site Map Library
English Site
Encyclopedia
بخش‌هاي اصلي
حرف الف::
حرف ب::
حرف پ::
حرف ت::
حرف ث::
حرف ج::
حرف ح::
حرف خ::
حرف چ::
حرف د::
حرف ذ::
حرف ر::
حرف ز::
حرف ژ::
حرف س::
حرف ش::
حرف ص::
حرف ض::
حرف ط::
حرف ظ::
حرف ع::
حرف غ::
حرف ف::
حرف ق::
حرف ک::
حرف گ::
حرف ل::
حرف م::
حرف ن::
حرف و::
حرف ه::
حرف ی::
صفحه اصلی::
::
جستجو در پايگاه

جستجوي پيشرفته
دريافت اطلاعات پايگاه
نشاني پست الكترونيك خود را برای دريافت اطلاعات و اخبار پايگاه، در كادر زير وارد كنيد.
آخرين مطالب بخش
:: قربانی، ابوالقاسم
:: تقی‌زاده، حسن
:: ابرلن، شارل
:: علمی‌غروی، حميده‌
:: افشار، ايرج
آخرين مطالب ساير بخش‌ها
:: بزمجه: يادگار دايناسورها
:: پژوهشگر تاريخ علم چه کار می کند؟
:: يوسف ثبوتی: بنيان‌گذار نخستين رصدخانه‌ی پژوهشی ايران
:: سرشت علم و جايگاه آن در استانداردهای آموزش علوم
:: سرگذشت کتاب مرجع در ايران
:: دو خدای بی‌مصرف
:: اميراعلم و بهداشت در ايران
:: چرا ميان آتن و ايران جنگ درگرفت؟
:: چگونه از اثرات ريزگردها بر سلامت خود بکاهيم؟
:: ابوالقاسم غفاری: هموارکننده‌ی راه آپولو
پيرامون دانش‌نامه

دانش‌نامه‌ى جزيره  مي‌خواهد بزرگ‌ترين گنجينه‌ى دانش را به زبان فارسى با نگاه ويژه به تمدن ايرانى فراهم کند. اکنون تنها چند مقاله براى آزمايش منتشر شده است که به زودى بر شمار آن‌ها افزوده مي‌شود. راهنمايي‌هاى کاربران گرامى را بسيار سودمند مي‌دانيم. پيام خود را بفرستيد

:: قابوس‌نامه : قابوس‌نامه ::
 | تاريخ ارسال: 24/8/1386 | نويسنده: زنده ياد غلامحسين يوسفي | 

  قابوس‌نامه يکی از آثار ارجمد زبان فارسی در قرن پنجم هجری قمری/يازدهم ميلادی است که عنصر المعالی کيکاوس بن قابوس برای فرزندش گيلان‌شاه در چهل و چهار باب نوشته است. او خواسته است بدين وسيله تجربيات خويش را در اختيار فرزندش بگذارد و او را راهنمايی کند و مسائل مختلف زندگانی و هنرها و پيشه‌های گوناگون آن زمان را بدو بياموزد تا اگر به امارت نرسد راه‌های مختلف معيشت را بداند. آغاز نگارش کتاب در 475 قمری/1064-1065 ميلادی يعنی در 63 سالگی نويسنده بوده است.

  گوناگونی موضوع باب‌های کتاب نمودار سودمندی‌های فراوانی است که از مطالعه‌ی آن‌ها بخصوص از نظر تحقيق در اوضاع و احوال اجتماعی، سياسی، اقتصادی، دينی، علمی و ادبی آن عصر حاصل می‌شود. بدين سبب ملک الشعرای بهار آن را "مجموعه‌ی تمدن اسلامی پيش از مغول" شمرده است. در قابوس‌نامه از مطالب فراوانی سخن می‌رود: از شناختن ايزد تعالی، ستايش پيغمبر، حق پدر و مارد، دانش و هنر آموختن، پندهای انوشيروان، پيری و جوانی، طرز غذا خودن و نوشيدن گرفته تا مهمانی کردن و مهمان شدن، مزاح و نرد و شطرنج، عشق ورزيدن، گرمابه رفتن و خفتن و آسودن، نخچر کردن و چوگان زدن و کارزار کردن، جمع مال و امانت نگاه داشتن، برده خريدن، خانه خريدن، اسب خريدن، زن خواستن، فرزند پروردن، دوست گزيدن، انديشه کردن از دشمن، فقيهی، تجارت، طب، نجوم، شاعری، خنياگری، نديمی، کاتبی، وزيری، سپهسالاری، پادشاهی، دهقانی، جوانمرد پيشگی و بسياری کارهای ديگر.

  اين همه موضوعات گوناگون را نويسنده به نثری روشن و ساده و روان بيان کرده که زيبا نيز هست. هم چنين، حکاياتی که در خلال باب‌ها می آورد بر لطف مباحث آن می‌افزايد. صميميت و صداقت لهجه‌ی نويسنده، اصالتی برجسته و ممتاز به کتاب بخشيده است. از سوی ديگر، توجه وی به زندگانی عملی و تجارب زندگی سبب شده که هر موضوعی در اين کتاب از نظر عمل و واقع بينی مطرح شود. اعتدال فکر، خردپيشگی، آگاهی از روحيات و طبايع مردم، نکته‌يابی و نکته‌بينی نويسنده، مطالب پر مغز و سودمندی را از مظاهر اوضاع اجتماعی آن عصر در کتاب عرضه داشته است، بخصوص در آيين ملک‌داری و نيز برخی از مسائل دنيای سياست در آن روزگار.

  دليل روشن ارزش معانی و لطف شيوه‌ی بيان قابوس‌نامه توجه و اقبالی است که طی قرن‌ها از سوی فارسی زبانان و فارسی‌خوانان نصيب اين کتاب شده است. برای مثال، سنايی غزنوی در حديقه الحقيقه حکايتی از قابوس‌نامه را به شعر درآورده است. از آن پس، محمد عوفی در جوامع الحکايات و لوامع الروايات، قاضی احمد غفاری در نگارستان، محمد حبله رودی در جامع التمثيل، فزونی استرآبادی در بحيره، نظامی گنجوی در خسرو و شيرين، فريد الدين عطار نيشابوری در اسرارنامه، الهی‌نامه و منطق الطير، افضل الدين ابوحامد احمد بن حامد کرمانی در عقد العلی للموقف الاعلی، ابن اسفنديار در تاريخ طبرستان، سعدالدين کافی در قصيده‌ی خود، خسرو دهلوی در مثنوی مطلع الانوار، عبدالرحمن جامی در منظومه‌ی سلسله الذهب، مجد الدين محمد حسينی مجدی در زينته المجالس و محمد باقر معروف به محقق سبزواری در روضه الانوار، حکايات و مطالبی از آن نقل کرده‌اند که گاه با ذکر مأخذ است و گاه اگر چه از قابوس‌نامه يادی نکرده اند، معلوم است که از آن بهره برده‌اند.

  قابوس‌نامه تا کنون نوزده بار در ايران و خارج از ايران، بصورت کامل يا منتخب، چاپ شده است. چاپ نخستين به تصحيح رضاقلی‌خان هدايت است همراه با مقدمه‌ی مختصری از او و با رساله‌ی اندرزنامه‌ی اميرتيمور گورکان مشهور به تزوک تيموری که در 1285 در تهران بصورت چاپ سنگی منتشر شده است. از ديگر چاپ‌های معروف آن(هشتمين چاپ) تصحيح استاد سعيد نفيسی است که در 1342 نيز بی هيچ تصرفی با تکمله‌ای کوتاه در تهران دوباره چاپ شد. آخرين تصحيح قابوس‌نامه براساس قديمی‌ترين نسخه‌های موجود با مقدمه و تعليقات مفصل به کوشش غلامحسين يوسفی انجام پذيرفته که تا کنون دو چاپ و دو منتخب نيز از آن انتشار يافته است.

  شهرت قابوس‌نامه از مرزهای قلمرو زبان فارسی گذشته و اين کتاب به چندين زبان ديگر هم ترجمه شده است. نخستين آن‌ها ترجمه‌ی ترکی کتاب است که بارها انجام شده و از آن جمله دو روايت باقی است: يکی ترجمه‌ای که در قرن نهم هجری/پانزدهم ميلادی به دست شخصی به نام مرجمک احمد بن الياس و به فرمان سلطان مراد دوم عثمانی انجام شده و در 1298 قمری به کوشش عبدالقرون شيروانی در شهر غازان چاپ شده است. ترجمه‌ی ديگری به دست نظمی‌زاده مرتضی به ترکی روايت شده است که نسخه‌ی خطی آن در موزه‌ی بريتانيا به شماره‌ی 7841 باقی است. نظمی‌زاده پس از اشاره به ترجمه‌ی احمد بن الياس(مرجمک) می‌گويد که در 1117 قمری حسن پاشا، معروف به دليرحسن، حاکم بغداد چون ترجمه‌ی احمد بن الياس را به زبانی کهنه و مهجور ديد از وی خواست که آن را به سبکی بهتر بنويسد که با سليقه‌ی زمان مناسب باشد. ترجمه‌ی ترکی قابوس‌نامه دو سه بار چاپ شده است.

  پس از ترجمه ی ترکی، خاورشناس آلمانی ديتس، قابوس‌نامه را از روی روايت‌های ترکی به زبان آلمانی درآورد و در 1811 ميلادی در برلين به چاپ رساند. اين ترجمه از جمله آثاری بوده که گوته، شاعر آلمانی، پيش از سرودن ديوان شرق و غرب خوانده بوده و با مترجم آن نيز مکاتبه داشته و در آشنايی شاعر با ادبيات فارسی و فرهنگ ايران مؤثر بوده است. کری فرانوسی هم در 1886 ميلادی از روی چاپ رضاقلی‌خان هدايت ترجمه‌ی فرانوسی قابوس‌نامه را فراهم آورد و در پاريس به چاپ رساند. سپس، روبن ليوی پس از آن که تصحيح جديدی از متن قابوس‌نامه را در 1951 جزو انتشارات کيب در هارتفورد انگلستان به چاپ رساند، در همان سال ترجمه‌ی انگليسی آن را نيز در لندن چاپ و منتشر کرد. بعدها ترجمه‌ی روسی قابوس‌نامه را برتلس در مسکو در 1953 ميلادی، ترجمه‌ی عربی آن را محمد صادق نشأت و امين عبدالمجيد بدوی در مصر در 1378 قمری/1958 ميلادی و ترجمه‌‌ی ژاپنی آن را کورو يانگی به چاپ رساندند.

  برگرفته از : کاغذ زر(يادداشت‌هايی در ادب و تاريخ). انتشارات يزدان، 1363.  


حق هر گونه نشر کاغذی و الکترونيک اين مقاله، برای جزيره‌ی دانش محفوظ است.

دفعات مشاهده: 12135 بار   |   دفعات چاپ: 1845 بار   |   دفعات ارسال به ديگران: 330 بار   |   8 نظر

كد امنيتي را در كادر بنويسيد >
   
ساير مطالب اين بخش ساير مطالب اين بخش نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ ارسال به دوستان ارسال به دوستان
نظرات کاربران
نظر ارسال شده توسط نام يا پست الكترونيك در تاريخ 13/9/1389
واقعا عااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااالي بود.
نظر ارسال شده توسط نام يا پست الكترونيك در تاريخ 13/11/1390
منبع خوبي براي كسب اطلاعات بووووووووووود
نظر ارسال شده توسط ثنارحمانی در تاريخ 13/9/1391
به اطلاعاتم خیلی اضافه کرد.......!مرسییییییییییییییییییییییییی!
نظر ارسال شده توسط نام يا پست الكترونيك در تاريخ 13/9/1391
عالی بود
نظر ارسال شده توسط نام يا پست الكترونيك در تاريخ 21/9/1391
من با استفاده از این مطلب توانستم
تحقیقم را به خوبی انجام دهم
نظر ارسال شده توسط در تاريخ 7/10/1391
برای تحقیق خیلی خوبه !!!!!!!!!!!!!!!! ممنون!
نظر ارسال شده توسط نام يا پست الكترونيك در تاريخ 19/8/1392
thank you
نظر ارسال شده توسط نام يا پست الكترونيك در تاريخ 18/9/1392
بی نظییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییر بود
Encyclopedia
Static site map - Persian site map - English site map - Created in 0.275 seconds with 821 queries by AWT YEKTAWEB 2.4.3.0