Home Home Information Contact Site Map Library English Site
بخش‌های اصلی
حرف الف::
حرف ب::
حرف پ::
حرف ت::
حرف ث::
حرف ج::
حرف ح::
حرف خ::
حرف چ::
حرف د::
حرف ذ::
حرف ر::
حرف ز::
حرف ژ::
حرف س::
حرف ش::
حرف ص::
حرف ض::
حرف ط::
حرف ظ::
حرف ع::
حرف غ::
حرف ف::
حرف ق::
حرف ک::
حرف گ::
حرف ل::
حرف م::
حرف ن::
حرف و::
حرف ه::
حرف ی::
صفحه اصلی::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
آخرین مطالب بخش
:: قربانی، ابوالقاسم
:: تقی‌زاده، حسن
:: ابرلن، شارل
:: علمی‌غروی، حمیده‌
:: افشار، ایرج
آخرین مطالب سایر بخش‌ها
:: نقش کتابخانه‌های دیجیتال چندرسانه‌ای در پیشرفت آموزش
:: چه چیزی دختران را دختر می‌سازد؟
:: ترویج علم با دانش‌نامه‌های الکترونیکی
:: کتاب‌های اخترشناسی و فضا منتشر شد
:: پژوهشگر تاریخ علم چه کار می کند؟
:: ریش دراز
:: بزمجه: یادگار دایناسورها
:: یوسف ثبوتی: بنیان‌گذار نخستین رصدخانه‌ی پژوهشی ایران
:: سرشت علم و جایگاه آن در استانداردهای آموزش علوم
:: سرگذشت کتاب مرجع در ایران
پیرامون دانش‌نامه

دانش‌نامه‌ی جزیره  می‌خواهد بزرگ‌ترین گنجینه‌ی دانش را به زبان فارسی با نگاه ویژه به تمدن ایرانی فراهم کند. اکنون تنها چند مقاله برای آزمایش منتشر شده است که به زودی بر شمار آن‌ها افزوده می‌شود. راهنمایی‌های کاربران گرامی را بسیار سودمند می‌دانیم. پیام خود را بفرستید

:: قابوس‌نامه : قابوس‌نامه ::
 | تاریخ ارسال: ۱۳۸۶/۸/۲۴ | نویسنده: زنده ياد غلامحسين يوسفي | 

  قابوس‌نامه یکی از آثار ارجمد زبان فارسی در قرن پنجم هجری قمری/یازدهم میلادی است که عنصر المعالی کیکاوس بن قابوس برای فرزندش گیلان‌شاه در چهل و چهار باب نوشته است. او خواسته است بدین وسیله تجربیات خویش را در اختیار فرزندش بگذارد و او را راهنمایی کند و مسائل مختلف زندگانی و هنرها و پیشه‌های گوناگون آن زمان را بدو بیاموزد تا اگر به امارت نرسد راه‌های مختلف معیشت را بداند. آغاز نگارش کتاب در 475 قمری/1064-1065 میلادی یعنی در 63 سالگی نویسنده بوده است.

  گوناگونی موضوع باب‌های کتاب نمودار سودمندی‌های فراوانی است که از مطالعه‌ی آن‌ها بخصوص از نظر تحقیق در اوضاع و احوال اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، دینی، علمی و ادبی آن عصر حاصل می‌شود. بدین سبب ملک الشعرای بهار آن را "مجموعه‌ی تمدن اسلامی پیش از مغول" شمرده است. در قابوس‌نامه از مطالب فراوانی سخن می‌رود: از شناختن ایزد تعالی، ستایش پیغمبر، حق پدر و مارد، دانش و هنر آموختن، پندهای انوشیروان، پیری و جوانی، طرز غذا خودن و نوشیدن گرفته تا مهمانی کردن و مهمان شدن، مزاح و نرد و شطرنج، عشق ورزیدن، گرمابه رفتن و خفتن و آسودن، نخچر کردن و چوگان زدن و کارزار کردن، جمع مال و امانت نگاه داشتن، برده خریدن، خانه خریدن، اسب خریدن، زن خواستن، فرزند پروردن، دوست گزیدن، اندیشه کردن از دشمن، فقیهی، تجارت، طب، نجوم، شاعری، خنیاگری، ندیمی، کاتبی، وزیری، سپهسالاری، پادشاهی، دهقانی، جوانمرد پیشگی و بسیاری کارهای دیگر.

  این همه موضوعات گوناگون را نویسنده به نثری روشن و ساده و روان بیان کرده که زیبا نیز هست. هم چنین، حکایاتی که در خلال باب‌ها می آورد بر لطف مباحث آن می‌افزاید. صمیمیت و صداقت لهجه‌ی نویسنده، اصالتی برجسته و ممتاز به کتاب بخشیده است. از سوی دیگر، توجه وی به زندگانی عملی و تجارب زندگی سبب شده که هر موضوعی در این کتاب از نظر عمل و واقع بینی مطرح شود. اعتدال فکر، خردپیشگی، آگاهی از روحیات و طبایع مردم، نکته‌یابی و نکته‌بینی نویسنده، مطالب پر مغز و سودمندی را از مظاهر اوضاع اجتماعی آن عصر در کتاب عرضه داشته است، بخصوص در آیین ملک‌داری و نیز برخی از مسائل دنیای سیاست در آن روزگار.

  دلیل روشن ارزش معانی و لطف شیوه‌ی بیان قابوس‌نامه توجه و اقبالی است که طی قرن‌ها از سوی فارسی زبانان و فارسی‌خوانان نصیب این کتاب شده است. برای مثال، سنایی غزنوی در حدیقه الحقیقه حکایتی از قابوس‌نامه را به شعر درآورده است. از آن پس، محمد عوفی در جوامع الحکایات و لوامع الروایات، قاضی احمد غفاری در نگارستان، محمد حبله رودی در جامع التمثیل، فزونی استرآبادی در بحیره، نظامی گنجوی در خسرو و شیرین، فرید الدین عطار نیشابوری در اسرارنامه، الهی‌نامه و منطق الطیر، افضل الدین ابوحامد احمد بن حامد کرمانی در عقد العلی للموقف الاعلی، ابن اسفندیار در تاریخ طبرستان، سعدالدین کافی در قصیده‌ی خود، خسرو دهلوی در مثنوی مطلع الانوار، عبدالرحمن جامی در منظومه‌ی سلسله الذهب، مجد الدین محمد حسینی مجدی در زینته المجالس و محمد باقر معروف به محقق سبزواری در روضه الانوار، حکایات و مطالبی از آن نقل کرده‌اند که گاه با ذکر مأخذ است و گاه اگر چه از قابوس‌نامه یادی نکرده اند، معلوم است که از آن بهره برده‌اند.

  قابوس‌نامه تا کنون نوزده بار در ایران و خارج از ایران، بصورت کامل یا منتخب، چاپ شده است. چاپ نخستین به تصحیح رضاقلی‌خان هدایت است همراه با مقدمه‌ی مختصری از او و با رساله‌ی اندرزنامه‌ی امیرتیمور گورکان مشهور به تزوک تیموری که در 1285 در تهران بصورت چاپ سنگی منتشر شده است. از دیگر چاپ‌های معروف آن(هشتمین چاپ) تصحیح استاد سعید نفیسی است که در 1342 نیز بی هیچ تصرفی با تکمله‌ای کوتاه در تهران دوباره چاپ شد. آخرین تصحیح قابوس‌نامه براساس قدیمی‌ترین نسخه‌های موجود با مقدمه و تعلیقات مفصل به کوشش غلامحسین یوسفی انجام پذیرفته که تا کنون دو چاپ و دو منتخب نیز از آن انتشار یافته است.

  شهرت قابوس‌نامه از مرزهای قلمرو زبان فارسی گذشته و این کتاب به چندین زبان دیگر هم ترجمه شده است. نخستین آن‌ها ترجمه‌ی ترکی کتاب است که بارها انجام شده و از آن جمله دو روایت باقی است: یکی ترجمه‌ای که در قرن نهم هجری/پانزدهم میلادی به دست شخصی به نام مرجمک احمد بن الیاس و به فرمان سلطان مراد دوم عثمانی انجام شده و در 1298 قمری به کوشش عبدالقرون شیروانی در شهر غازان چاپ شده است. ترجمه‌ی دیگری به دست نظمی‌زاده مرتضی به ترکی روایت شده است که نسخه‌ی خطی آن در موزه‌ی بریتانیا به شماره‌ی 7841 باقی است. نظمی‌زاده پس از اشاره به ترجمه‌ی احمد بن الیاس(مرجمک) می‌گوید که در 1117 قمری حسن پاشا، معروف به دلیرحسن، حاکم بغداد چون ترجمه‌ی احمد بن الیاس را به زبانی کهنه و مهجور دید از وی خواست که آن را به سبکی بهتر بنویسد که با سلیقه‌ی زمان مناسب باشد. ترجمه‌ی ترکی قابوس‌نامه دو سه بار چاپ شده است.

  پس از ترجمه ی ترکی، خاورشناس آلمانی دیتس، قابوس‌نامه را از روی روایت‌های ترکی به زبان آلمانی درآورد و در 1811 میلادی در برلین به چاپ رساند. این ترجمه از جمله آثاری بوده که گوته، شاعر آلمانی، پیش از سرودن دیوان شرق و غرب خوانده بوده و با مترجم آن نیز مکاتبه داشته و در آشنایی شاعر با ادبیات فارسی و فرهنگ ایران مؤثر بوده است. کری فرانوسی هم در 1886 میلادی از روی چاپ رضاقلی‌خان هدایت ترجمه‌ی فرانوسی قابوس‌نامه را فراهم آورد و در پاریس به چاپ رساند. سپس، روبن لیوی پس از آن که تصحیح جدیدی از متن قابوس‌نامه را در 1951 جزو انتشارات کیب در هارتفورد انگلستان به چاپ رساند، در همان سال ترجمه‌ی انگلیسی آن را نیز در لندن چاپ و منتشر کرد. بعدها ترجمه‌ی روسی قابوس‌نامه را برتلس در مسکو در 1953 میلادی، ترجمه‌ی عربی آن را محمد صادق نشأت و امین عبدالمجید بدوی در مصر در 1378 قمری/1958 میلادی و ترجمه‌‌ی ژاپنی آن را کورو یانگی به چاپ رساندند.

  برگرفته از : کاغذ زر(یادداشت‌هایی در ادب و تاریخ). انتشارات یزدان، 1363.  


حق هر گونه نشر کاغذی و الکترونیک این مقاله، برای جزیره‌ی دانش محفوظ است.

دفعات مشاهده: 17433 بار   |   دفعات چاپ: 2547 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 339 بار   |   9 نظر

کد امنیتی را در کادر بنویسید >
   
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ ارسال به دوستان ارسال به دوستان
نظرات کاربران
نظر ارسال شده توسط نام یا پست الکترونیک در تاریخ ۱۳۹۳/۷/۲۵
واقعا واضح وکامل بود مرسیییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییی
نظر ارسال شده توسط نام يا پست الكترونيك در تاریخ ۱۳۹۲/۹/۱۸
بی نظییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییر بود
نظر ارسال شده توسط نام يا پست الكترونيك در تاریخ ۱۳۹۲/۸/۱۹
thank you
نظر ارسال شده توسط کاربر ناشناس در تاریخ ۱۳۹۱/۱۰/۷
برای تحقیق خیلی خوبه !!!!!!!!!!!!!!!! ممنون!
نظر ارسال شده توسط نام يا پست الكترونيك در تاریخ ۱۳۹۱/۹/۲۱
من با استفاده از این مطلب توانستم
تحقیقم را به خوبی انجام دهم
نظر ارسال شده توسط نام يا پست الكترونيك در تاریخ ۱۳۹۱/۹/۱۳
عالی بود
نظر ارسال شده توسط ثنارحمانی در تاریخ ۱۳۹۱/۹/۱۳
به اطلاعاتم خیلی اضافه کرد.......!مرسییییییییییییییییییییییییی!
نظر ارسال شده توسط نام يا پست الكترونيك در تاریخ ۱۳۹۰/۱۱/۱۳
منبع خوبي براي كسب اطلاعات بووووووووووود
نظر ارسال شده توسط نام يا پست الكترونيك در تاریخ ۱۳۸۹/۹/۱۳
واقعا عااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااالي بود.
Encyclopedia
Static site map - Persian site map - English site map - Created in 0.047 seconds with 921 queries by AWT YEKTAWEB 3080