• راهنمای بازی • بازی را آغاز کنيم |
گروه های خون چگونه کشف شدند ؟ انتقال خون يا اجزای خون از شخصی به شخص ديگر از صدها سال پيش انجام می شده است . بسياری از بيماران پس از انتقال خون می مردند تا اين که در سال 1901، يک پزشک اتريشی به نام " کارل لندشتاينر" گروه های خونی انسان را کشف کرد . از آن زمان به بعد، انتقال خون ايمن تر شده است . فعاليت های لندشتاينر امکان تعيين گروه های خونی را فراهم کرد و به ما امکان داد انتقال خون را با اطمينان بيشتری انجام دهيم. وی به خاطر اين کشف بزرگ جايزه نوبل پزشکی سال 1930 را به خود اختصاص داد. ( می خواهم بيشتر بدانم ... ) مخلوط کردن خون دو فرد ممکن است به تجمع اجزای خون در کنار يکديگر منجر شود. در اين حالت خون " کپه کپه" به نظر می رسد. گلبول های قرمزی که کنار هم جمع شده اند می توانند باعث واکنش های خطرناکی در بدن شوند . اين واکنش ها می توانند نتايج مرگ باری داشته باشند . لندشتاينر کشف کرد که کپه کپه شدن خون زمانی رخ می دهد که فرد دريافت کننده خون ، پادتن ضد گلبول های فرد دهنده را در خون خود داشته باشد . |  |
خون از چه اجزايی تشکيل شده است ؟ يک انسان بالغ حدود 6-4 ليتر خون دارد که در سر تا سر بدنش در حال گردش است. خون کار های مهمی انجام می دهد اما انتقال اکسيژن به بخش های مختلف بدن، مهم ترين کار آن است . خون از چند نوع سلول شناور و مايعی به نام پلاسما تشکيل شده است. سلول های قرمز خون که گلبول های قرمز نيز ناميده می شوند حاوی هموگلوبين اند. اين پروتئين به اکسيژن متصل می شود . گلبول های قرمز اکسيژن را به بافت های بدن می رسانند و دی اکسيد کربن را از محيط آن ها دور می کنند . | |
سلول های سفيد خون که گلبول های سفيد نيز ناميده می شوند با عوامل عفونی مبارزه می کنند.
پلاکت ها به لخته شدن خون کمک می کنند؛ وقتی جايی از بدنمان بريده می شود، آن ها با تسهيل لخته شدن خون مانع خونريزی شديد می شوند. پلاسما حاوی املاح و پروتئين های متنوعی است |
گروه های خونی مختلف کدام اند ؟ تفاوت خون های مختلف به وجود يا عدم وجود پروتئين های ويژه ای به نام پادتن و پادزا بر می گردد. پادزا ها بر سطح گلبول های قرمز و پادتن ها در پلاسمای خون قرار دارند. افراد مختلف ، انواع متفاوت و ترکيب های متفاوتی از اين مولکول ها را دارند . گروه خونی شما به آن چه که از والدين خود به ارث برده ايد بستگی دارد . امروزه بيش از 20 نوع نظام تعيين گروه خون وجود دارد . اما نظام ABO و RH مهمترين آنها هستند که برای انتقال خون استفاده می شوند . همه گروه های خونی با هم ناسازگار نيستند. مخلوط کردن گروه های خونی ناسازگار به کپه کپه شدن خون می انجامد که برای بيمار خطرناک است. |
نظام ABO
بر طبق اين شيوه تعيين گروه خون ، چهار نوع گروه خون وجود دارد : A،B،AB و O
|
گروه خون A اگر گروه خون شما از نوع A باشد، شما بر سطح گلبول های قرمز خود پادزای A و در پلاسمای خود پادتن B را داريد. |  |
گروه خون B اگر گروه خون شما از نوع B باشد ، شما بر سطح گلبول های قرمز خود پادزای B و در پلاسمای خود پادتن A را داريد |  |
گروه خون AB اگر گروه خون شما از نوع AB باشد ، شما بر سطح گلبول های قرمز خود هم پادزای A و هم پادزای B داريد. در پلاسمای خون شما پادتن A و پادتن B وجود ندارند. |  |
گروه خون O اگر گروه خون شما از نوع O باشد ، شما بر سطح گلبول های قرمز خود پادزای A يا B نداريد. در پلاسمای خون شما هم پادتن A و هم پادتن B وجود دارد . |  |
نظام Rh
بسياری از مردم بر سطح گلبول های قرمز عامل Rh نيز دارند . Rh پادزايی است که هر فردی که آن را داشته باشد ، Rh + محسوب می شود . |  |
| |
| کسانی که اين پادزا را ندارند ، Rh - محسوب می شوند . شخصی که Rh - است به طور طبيعی در پلاسمای خون خود پادتن Rh ندارد ( اما می تواند پادتن A يا B را داشته باشد ). اما اگر شخصی Rh - خون Rh + دريافت کند ، عليه آن پادتن Rh می سازد که در پلاسمای خونش ظاهر می شود . فرد Rh + بدون هيچ گونه مشکلی می تواند از فرد Rh - خون دريافت کند . |  |
براساس نظام گروه خونی ABO که در بالا توضيح داده شد، شما ممکن است به يکی از گروه های خونی زير تعلق داشته باشيد . | +A Rh | + B Rh | +AB Rh | +O Rh | | -A Rh | -B Rh | -AB Rh | -O Rh |
آيا می دانيد که به کدام گروه خونی تعلق داريد؟ |
|
چگونه می توانيم گروه خون فردی را تعيين کنيم ؟ • نمونه خون فرد را با سه محلول مخلوط کنيد که حاوی پادتن های A، B يا Rh هستند. • سپس به آن چه که رخ می دهد، توجه کنيد. در کدام مخلوط، خون لخته می شود؟ لخته شدن خون نشان می دهد که خون با پادتن خاصی واکنش داده است و بنابراين با خونی که آن نوع پادتن را دارد ، سازگار نيست . اگر خون رسوب نکرد ، می توان نتيجه گرفت که آن خون پادزايی را که به پادتن موجود در محلول متصل می شود، ندارد . • اگر شما بدانيد که خون فرد چه پادزاهايی دارد، می توانيد به سادگی گروه خون او را تعيين کنيد.
|
قتی خون لخته می شود چه رخ می دهد ؟ برای اين که انتقال خون موفقيت آميز باشد، بايد دهنده و گيرنده خون از لحاظ گروه های خونی ABO و Rh با هم سازگار باشند . اگر آن ها سازگار نباشند ، گلبول های قرمز خون دهنده کپه کپه يا لخته می شوند. گلبول های قرمز لخته شده می توانند رگ های خونی را مسدود کنند و از رسيدن خون به بخش های مختلف بدن جلوگيری کنند. به علاوه ، گلبول های لخته شده ، متلاشی می شوند و محتويات آن ها بيرون می ريزد . گلبول های قرمز هموگلوبين دارند که در خارج از گلبول قرمز حالت يک سم را پيدا می کند . اين وقايع می توانند برای بيمار بسيار خطرناک باشند. |
| پادزای A و پادتن B می توانند به هم ديگر متصل شوند و همين طور پادزای B و پادتن B می توانند به هم بپيوندند . اگر شخصی با گروه خونی B از فردی با گروه خونی A خون دريافت کند ، اين واقعه رخ می دهد. گلبول های قرمز به واسطه پادتن ها مانند حبه انگور به هم متصل می شوند. همان طور که گفتيم، تجمع گلبول ها و در نتيجه تشکيل لخته خون می تواند به مرگ منجر شود . |  |
چه کسی از چه کسی می تواند خون دريافت کند؟ شما می توانيد به شخصی با گروه خون A ، خون A و به شخصی با گروه خون ، B خون B تزريق کنيد و برای گروه های خونی ديگر نيز همين طور. البته، در برخی موارد می توانيد از فردی با گروه خون متفاوت خون دريافت کنيد يا به شخصی با گروه خونی ديگر خون بدهيد.
اگر فرد دريافت کنند خون ، گروه خونی دارد که باعث توليد پادتنی عليه پادزا های گروه خون دهنده نمی شود ، انتقال خون می تواند با موفقيت انجام شود . اما اگر فردی که می خواهد خون دريافت کند، پادتن هايی دارد که با پادزا های خون دهنده پيوند می شوند، گلبول های قرمز خون دهنده لخته خواهند شد. گروه خون | پادزا | پادتن | می تواند خون بدهد | می تواند خون بگيرد | AB | A B | - | AB | A ، B ، AB و O | A | A | B | A و AB | A و O | B | B | A | B و AB | B و O | O | - | A و B | A ، B ، AB و O | O |
|
واژه نامه : پادزا (Antigen) : مولکولی که باعث توليد پادتن می شود . پادتن (Antibody) : مولکولی از جنس پروتئين که به پادزا متصل می شود. پادتن ها نقش مهمی در مقابله با عوامل بيگانه بر عهده دارند . گلبول قرمز (Red Blood Cell) :گروهی از سلول های خون که به جا به جای گازهای تنفسی به خصوص اکسيژن کمک می کنند . گلبول های سفيد (White Blood Cell) : گروهی از سلول های خون که به شيوه های گوناگون با عوامل بيگانه مقابله می کنند . پلاکت (Platelet) : قطعاتی سلول مانند که به انعقاد خون کمک می کنند . |
