Jazireh Danesh- جزيره دانش -

ارنست همينگ وي، نويسنده شهير امريكا، مجذوب زيبايي كوه كليمانجارو در افريقا شده بود. قله پوشيده از برف اين كوه، 5895 متر بالاي تانزانياي گرم و حاره اي قرار دارد. همينگ وي نوشته است:" به گستردگي جهان، بزرگ، مرتفع و سفيدي غير قابل باوري كه درون خورشيد جاي دارد." اما اين شگفتي طبيعت به خطر افتاده است. هر سال برف كمتري وجود دارد. دانشمندان مي گويند طي 15 سال برف هاي كليمانجارو آب خواهد شد.

فقط كليمانجارو نيست كه به خطر افتاده است. يخچال ها و يخ هاي قطب روز به روز ذوب مي شوند. سخره هاي مرجاني با گرم شدن آب دريا مي ميرند. درياچه ها و رودخانه ها در مناطق سردسير ديرتر يخ مي زنند و هرسال زودتر آب مي شوند و در نتيجه، چرخه زندگي گياهان و جانوران بومي را به هم مي ريزند. چه عاملي باعث اين آشفتگي ها در طبيعت شده است؟

در گزارش مركز بين المللي تغيرات آب و هوا( IPCC ) ،كه در سال 2001 منتشر شد، آمده است كه جهان در حال گرم شدن است. ميانگين دما طي قرن گذشته 17- درجه سانتي گراد بوده و دهه 1999 گرم ترين دهه بوده است. پژوهشگران اين مركز پيش بيني كرده اند كه تا سال 2100 ميانگين دماي زمين بين 38/16- و12- خواهد بود.

يك يا دو درجه ممكن است تغيير اندكي به نظر برسد، اما پيامد هاي آن مي تواند هولناك باشد. همان طور كه يخچال ها و يخ ها قطب آب مي شوند، نواحي ساحلي پايين دست مانند لوئيزياناي جنوبي و فلوريدا در امريكا، ونيز در ايتاليا و بخش هايي از هندوستان و مصر با سيل رو به رو مي شوند يا زير آب مي روند. دماهاي بالا مي تواند باعث خشكي گسترده و طوفان هاي شديد در سراسر دنيا شود.

دانشمندان مي دانند برخي از تغييرات آب و هواي زمين طبيعي اند. سياره ما چند عصر يخبندان و نيز چند دوره گرم و خشك را پشت سر گذاشته است. اما بيشتر اقليم شناسان معتقد اند روند كنوني گرم شدن زمين نتيجه برخي فعاليت هاي بشري است. هر زمان كه بنزين و گازوئيل در خودروها و زغال سنگ براي توليد برق در نيروگاه ها مي سوزد، دي اكسيد كربن( CO 2 ) و گازهاي ديگري به اتمسفر آزاد مي شود. اين گازها پتوي مه گونه اي را به دور زمين تشكيل مي دهند.

مقدار معيني از اين گازها بي خطر است زيرا مانع سرد شدن بيش از اندازه زمين مي شود- درست مانند گلخانه اي كه اجازه ورود پرتوهاي گرما بخش و نوراني خورشيد را مي دهد و تا اندازه اي مانع خروج گرما مي شود. اما اكنون اين پتو خيلي ضخيم شده است. گرماي زيادي نزديك سطح زمين به دام مي افتد. اين " اثر گلخانه اي " باعث گرم شدن جهان شده است. اين مشكل بدتر هم شده است زيرا انسان ميليون ها درخت را كه CO 2 از اتمسفر جذب مي كنند، قطع كرده است.

امريكا بزرگ ترين توليد كنند CO2 است. گرچه اين كشور كاشانه فقط 4% جمعيت جهان است، 25% كل گازهاي گلخانه اي را توليد مي كند. رئيس جمهور فعلي اين كشور، جورج بوش، زماني قول داده بود كه به مبارزه با گرم شدن جهاني كمك كند. اما اكنون تصميم گرفته است از توافقنامه بين المللي ،كه مي خواهد اين مشكل را مهار كند، حمايت نكند. پيمان نامه كيوتو محدوديت هاي خاصي براي مقدار گازهاي گلخانه اي كه يك كشور ممكن است به اتمسفر آزاد كند، در نظر گرفته است.

بيل كلينتون، رئيس جمهور پيشين امريكا، از اين پيمان حمايت كرده بود. اما بوش معتقد است اين پيمان نامه براي امريكا بسيار هزينه بر است. شركت هاي بزرگ بايد اين محدوديت ها را بپذيرند. بوش مي گويد:" ما هر كاري را كه به اقتصادمان آسب برساند، انجام نمي دهيم."

گروهاي حامي محيط زيست موضع بوش را به شدت محكوم كرده اند. برخي حتي از مردمان سراسر جهان خواسته اند با نخريدن فراورده هاي نفتي از شركت هاي آمريكايي نگراني خود را نشان دهند.

دولت هايي كه پيمان نامه كيوتو را پذيرفته اند، پيمان نامه اي كه پس از 9 سال گفت و گو و تبادل نظر تهيه شد، مي توانند در اين زمينه نقش تعيين كننده اي ايفا كنند. براي اين كه پيمان نامه اثر خود را برجاي گذارد، بايد 55 كشور آن را بپذيرند. كشورهاي زيادي اين پيمان نامه را پذيرفته اند. به تازگي روسيه نيز به جمع آنها پيوسته است. اما دولت امريكا همچنان از امضا كردن آن سر باز زده است .

جهان داغي روند گرم شدن جهاني را حس مي كند. آيا امريكا به توقف اين روند كمك خواهد كرد؟

در اين جا چند كار ساده پيشنهاد مي شود كه شما و خانواده تان با رعايت آنها مي توانيد اين روند را معكوس كنيد:

• تنبلي را كنار بگذاريد. هر چه قدر امكان دارد پياده روي و دوچرخه سواري را جايگزين رانندگي كنيد.

ميانگين كاهش سالانه CO 2 براي هر گالن بنزيني كه مصرف نشود: 10 كيلوگرم

• برنامه هاي بازيافت كاغذ را جدي بگيريد. از مصرف بيهوده كاغذ بپرهيزيد و براي همه گير شدن برنامه هاي بازيافت كاغذ تلاش كنيد.

ميانگين كاهش سالانه CO2 براي هر يك كيلوگرم كاغذ بازيافتي: 4كيلو گرم

• محل سكونت خود را بهبود بخشيد. نزديك خانه تان درخت بكاريد. آنها CO 2 از هوا جذب مي كنند و O 2 پس مي دهند.

• دماي مناسب را حفظ كنيد. اتاق ها را بيش از اندازه گرم يا سرد نكنيد. درجه تنظيم كننده دما را در زمستان اندكي پايين تر و در تابستان اندكي بالاتر قرار دهيد.

ميانگين كاهش سالانه: حدود 225 كيلوگرم براي هر درجه سانتي گراد.

• به عايق گذاري ساختمان اهميت بدهيد. خانواده شما براي ثابت ماندن دماي درون ساختمان مي تواند ديوار ها و سقف را عايق گذاري كند.

• با بنزين خداحافظي كنيد. اگر خانواده شما مي خواهد خودرو جديدي بخرد، به آنان توصيه كنيد خودرويي بخرند كه هر 50 كيلومتر يك گالن سوخت مصرف مي كند.

ميانگين كاهش سالانه: حدود 1134 كيلوگرم اگر خودروي جديد به ازاي هر گالن 16 كيلومتر از خودروي قديمي بيشتر پيش رود.

WEBLINKS