داريوش( 486-521 پيش از ميلاد)، از فرمان‌روايان هخامنشي بود كه امپراتوري پارس‌ها را به بيش‌ترين پهناوري و آباداني رساند. بر پايه‌ي سنگ‌نوشته‌هايي كه از آن زمان برجاي مانده است، به‌ويژه سنگ‌نوشته‌ي بيستون در كرمانشاه، او توانست شورش‌ها را فرو بنشاند و گستره‌ي امپراتوري را از شرق به آن سوي رود سند و از غرب تا شرق مديترانه و در شمال آفريقا تا تونس برساند. او روي هم بر 25 ساتراپي(ايالت) فرمان مي‌رانده است. وي كاميابي‌هايش را نتيجه‌ي پشتيباني اهورامزدا، يعني خداي دانا، مي‌دانست و به فرزندش خشايارشاه سفارش كرده بود كه بر كيش يزدان‌پرستي باشد، اماديگران را به دين خود مجبور نكند. شما با ترجمه‌ي متن زير با اين فرمان‌رواي بزرگ بيش‌تر آشنا مي‌شويد.    

  Darius I (550–486 BC )

  From 522 to 486 BC , Darius I ruled as king of Persia , an empire centered in what is now Iran. People later called him Darius the Great because he strengthened and expanded the Persian Empire. Darius put down many uprisings and fought several foreign wars. He also organized the empire and ordered many building projects. The Persian Empire was at its largest size when Darius died.  

  داريوش يكم( 485 - 550 پ.م)

  داريوش يكم از 522 تا 486 پيش از ميلاد به عنوان شاه ايرانيان بر امپراتوري پهناوري فرمان‌روايي كرد. مركز آن امپراتوري جايي بود كه اكنون ايران نام دارد. مردم او را داريوش بزرگ ناميدند، زيرا امپراتور هخامنشي را نيرومند ساخت و آن را گسترش داد. او شورش‌هاي بسياري را فرو نشاند و در چند جنگ با بيگانگان نبرد كرد. هم چنين، به امپراتوري سازمان بخشيد و به چند طرح ساختماني بزرگ فرمان داد. هنگامي كه داريوش درگذشت، امپراتوري هخامنشي بيش‌ترين پهناوري خود را داشت. 

  Early life

  Not much is known about Darius I's life before he became king. He was born in 550 BC . His father's name was Hystaspes. Hystaspes was the satrap, or governor, of Parthia, a Persian territory in what is now northeastern Iran. Darius became a commander of the Persian army and fought in Egypt.  

  سرآغاز زندگي

  درباره‌ي زندگي داريوش، پيش از آن كه شاه بشود، چيز زيادي نمي‌دانيم. او در سال 550 پيش از ميلاد به دنيا آمد. پدرش هيستاسپ بود. هيستاسپ فرماندار(ساتراپ) پارت بود كه اكنون در شمال شرق ايران است. داريوش سردار ارتش پارس شد و در مصر نبرد كرد.

  After King Cambyses II died in 522 BC , a man who said he was Cambyses' brother took the throne. Darius claimed that the man was only pretending to be the dead king's brother. Darius and six other nobles killed the man. Darius then became king of Persia.

  پس از اين كه كمبوجيه دوم در 522 پيش از ميلاد درگذشت، مردي كه خود را برادر كمبوجيه ناميد، بر تخت نشست. داريوش ادعا كرد كه آن مرد فقط وانمود مي‌كند كه برادر شاه درگذشته است. داريوش و شش نجيب‌زاده‌ي ديگر آن مرد را كشتند. سپس، داريوش شاه ايرانيان شد. 

  Career

  During his first years as king Darius had to deal with many revolts, or uprisings of the people. After calming the revolts, Darius started to expand the Persian Empire. He sent armies east to conquer India and west to conquer Europe. Under Darius the empire reached its largest size. He controlled land from Macedonia (northeast of ancient Greece) and Egypt in the west to India in the east.  

  فرمان‌روايي

  داريوش در سال‌هاي آغازين پادشاهي‌اش با شورش‌ها و خيزش‌هاي مردمي بسياري رو به رو شد. او پس از خواباندن شورش‌ها، به گسترش امپراتوري دست زد. او ارتش‌هايي را براي فتح هندوستان به شرق و براي فتح اروپا به غرب فرستاد. امپراتوري پارس به فرمان‌دهي داريوش به بيش‌ترين پهناوري خود دست يافت.  

  Darius tried twice to conquer Greece. He failed both times. In 492 BC a storm destroyed Darius' ships. In 490 BC Greeks from Athens beat Darius' forces at the battle of Marathon. Persia and Greece continued to fight for years in the Persian Wars.  

  داريوش دو بار كوشش كرد يونان را فتح كند، اما هر دو بار ناكام ماند. در سال 492 پيش از ميلاد، توفان به كشتي‌هاي داريوش آسيب زد. در سال 490 پيش از ميلاد، يوناني‌هاي آتن در نبرد ماراتون با نيروهاي داريوش جنگيدند. ايرانيان و يونانيان براي سال‌ها با هم نبرد كردند.  

  Besides fighting wars, Darius organized the Persian Empire. He split the empire into districts, which were used to collect taxes and to raise armies. He also made a standard system of money, weights, and measures. He was probably responsible for making Zoroastrianism the official religion. However, he allowed Jews and Egyptians to follow their own religions 

  داريوش در كنار نبردهايي كه داشت، امپراتوري پارس‌ها را سازمان بخشيد. او امپراتوري را به استان‌هايي بخش كرد كه بايد ماليات را گردآوري مي‌كردند و به ارتش نيرو مي‌رساندند. او نظام استانداردي براي پول، وزن و اندازه‌گيري پديد آورد. شايد هم او بود كه دين زردشت را دين رسمي اعلام كرد. با وجود اين، او به يهوديان و مصريان اجازه داد كه از دين خودشان پيروي كنند.  

  Darius was a great builder. He put buildings along the royal roads where travelers could change horses and rest. He built a canal, or waterway, between the Nile River in Egypt and the Red Sea. The canal made trade much faster and easier. He built large grain storehouses for the armies. Stored food let the Persians keep much larger armies. Darius also built palaces in the cities of Persepolis and Susa. He made Susa the new capital of the Persian Empire. 

  داريوش سازمان‌دهنده‌ي بزرگي بود. او در مسير جاده‌ي شاهي ساختمان‌هايي بر پا كرده بود كه مسافران مي‌توانستند در آن جا اسب خود را عوض كنند و به استراحت بپردازند. او كانال يا آبراهي بين رود نيل در مصر و درياي سرخ ساخت. اين كانال باعث آساني و سرعت جابه‌جايي كالا شد. وي انبارهاي بزرگي براي نگه‌داري گندم مورد نياز ارتش ساخت. اندوختن غذا به ايرانيان امكان داد ارتش‌ بزرگ‌تري در اختيار داشته باشند. داريوش كاخ‌هايي نيز در شهرهاي پرسپوليس و شوش ساخت. او شوش را پايتخت جديد امپراتوري هخامنشي قرار داد.  

  Death

  In 486 BC Darius I died of illness. The Persians placed his body in a tomb carved out of a cliff near Persepolis. Darius' son Xerxes I became the next king of Persia. 

  مرگ

  در سال 486 پيش از ميلاد، داريوش بزرگ بر اثر از بيماري در گذشت. پارس‌ها پيكر او را در آرامگاهي گذاشتند كه در سينه‌ي كوهي در نزديكي پرسپوليس كنده شده بود. خشايارشاه، پسر داريوش، شاه بعدي امپراتوري هخامنشي شد.  

  چند نكته

  1. واژه‌ي Persian را يونانيان براي ايرانيان به كار مي‌بردند و به معناي "پارسي" است؛ يعني مردماني كه از قوم پارس بودند. اما عبارت Persian Empire را بيش‌تر به صورت امپراتوري هخامنشي ترجمه مي‌كنند. واژه‌ي Persepolis نيز به معناي "شهر پارس‌ها" است. واژه Persian به صورت جمع به معناي ايرانيان است.

  2. متن اصلي اين نوشته از دانش‌نامه‌ي مقدماتي بريتانيكا(Britannica Elementary) برداشت شده است و هر چند محتواي آن تا اندازه‌ي زيادي به دور از بي‌انصافي است، صد درصد مورد تاييد جزيره نيست. به زودي مقاله‌ي كامل‌تري درباره‌ي داريوش بزرگ در دانش‌نامه منتشر مي‌شود. 

  3. به نگارش جمله‌هاي انگليسي توجه كنيد كه چه شيوا  و روان نوشته شده‌اند. جمله‌ها بسيار كوتاه و پاراگراف‌بندي  بسيار سازمان‌يافته است.