حسن سالاری، مترجم، نويسنده، ويراستار، پژوهشگر آموزش و پرورش، مدير پايگاه اينترنتی جزيره‌ی دانش و سرپرست بخش آموزش شرکت يکتاوب افزار شرق است. سالاری تا کنون سه بار برنده‌ی جايزه‌ی کتاب سال، سه بار برنده‌ی جايزه‌ی کتاب فصل و دو بار برنده‌ی جايزه‌ی جشنواره‌ی کتاب‌های آموزشی رشد، شده است. او جايزه‌ی قلم پرنده‌ی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان را در سال 1388 دريافت کرد. با اين همه، وی کتاب 100 دانشمند ايران و اسلام را برترين کار پژوهشی و نگارشی خود می داند. سالاری تا کنون بيش از 300 مقاله به صورت ترجمه يا تاليف در مجلات و روزنامه‌ها منتشر کرده است.

ز فرهنگ وز دانش آموختن    سزد گر دلت بايد افروختن

مشخصات نام: حسن سالاری متولد: 1/3/1355 شماره‌ی شناسنامه: 25 صادره از: جاجرم (خراسان شمالی) نشانی پست الکترونيک:   شماره‌ی تماس: 22134855

تحصيلات

1. ديپلم علوم تجربی (دبيرستان دکتر شريعتی جاجرم)؛ پايان دوره، 1373

2.کارشناس زيست‌شناسی (دانشگاه بوعلی‌سينای همدان)؛ پايان دوره، 1378 

3.کارشناس ارشد زيست‌شيمی (دانشگاه علوم پزشکی تهران)؛ پايان دوره، 1382  

 مسووليت‌ها

1. مدير داخلی مجله‌ی رشد آموزش زيست‌شناسی از سال 1380 تا 1382

2. عضو شورای برنامه‌ريزی مجله‌ی رشد نوجوان از سال 1382 تا 1383

3. عضو شورای برنامه‌ريزی مجله‌ی رشد آموزش راهنمايی از سال 1383 تا 1384

4. داور پنجمين جشنوراه‌ی کتاب‌های آموزشی رشد، 1384

5. داور جشنواره‌ی کتاب‌های کودک و نوجوان کانون پرورش فکری، 1385

6. مدير گروه علوم انتشارات مدرسه از سال 1384 

7. مدير پايگاه اينترنتی جزيره دانش (برگزيده‌ی دهمين جايزه‌ ترويج علم) از سال 1383

8. کارشناس آموزش شرکت يکتاوب از سال 1389

کارهای آموزشی

1. آموزش زيست‌شناسی در دبيرستان صلحا از سال 1381 تا 1382

2. آموزش زيست‌شناسی در دبيرستان ادب از سال 1381 تا 1384

3. آموزش زيست‌شناسی در دبيرستان وحيد از سال 1383 تا 1384

4. آموزش زيست‌شناسی در دبيرستان ادب از سال 1386 تا 1387

کارهای پژوهشی

1. بررسی ميزان اتصال انسولين به گيرنده‌اش بر سطح گلبول‌های قرمز در بيماران ديابتی نوع 2 (پايان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد که با همکاری سازمان انرژی اتمی انجام شد).

2. بررسی مجله‌های کمک‌آموزشی برتر جهان، از جمله مجموعه مجله‌های تايم ويژه‌‌ی کودک و نوجوان (برای مرکز مطالعات راهبردی دفتر انتشارات کمک‌آموزشی).

3. توليد و نظارت بر محتوای مقاله‌های دانش‌نامه‌ی الکترونيک جزيره دانش (از فروردين‌ماه 1385 آغاز شده و هم‌چنان ادامه دارد).

4. بررسی دستاوردهای علمی و فن‌آورانه‌ی ايرانيان از روزگار باستان تا کنون که با عنوان نوآوری‌های ايرانی در حال کار است.

5. بررسی ساختار کتاب های علمی و آموزشی و فرايند نگارش و توليد اين آثار همراه با برگزاری کارگاه نگارش علمی و آموزشی

زندگی‌نامه

حسن سالاری در يکم خردادماه 1355 در شهر جاجرم، در خراسان شمالی، چشم به جهان گشود. آموزش‌های آغازين را در همان شهر فراگرفت و همواره از کتابخانه‌ی همگانی آن شهر بهره می برد. خواندن کتاب‌ را با داستان‌هايی از جانوران آغاز کرد و سپس به خواندن کتاب‌های شخصيت‌های بزرگ تاريخی ماند ژان‌دارک، قهرمان ملی فرانسه، دليران قلعه‌ی آخولقه، داستان‌هايی از زندگی اميرکبير و کتاب‌های علمی روی آورد. او را از دانش‌آموزان پرکاری می‌دانستند که در کنار فراگيری آموزش‌های پايه‌ای به کارهای پرورشی و بيرون از کتاب درسی گرايش فراوان دارد.

    در دوره‌ی ابتدايی آرزوی باستان‌شناس شدن را در سر می‌پروراند و کتاب‌های تاريخ دانش‌آموزان پايه‌های بالاتر را می‌خواند. از آن‌جا که به پژوهش‌های تاريخی گرايش پيدا کرده بود، به گردآوری عکس برجستگان تاريخ ايران می‌پرداخت. او به جای آن که گنجينه‌ای از عکس‌های خود و دوستانش فراهم کند، برای به دست آوردن عکسی از ستارخان، باقرخان، ميرزاکوچک‌خان، مدرس و بسياری ديگر، در کتاب‌های دانش‌آموزان سال‌های بالاتر، مجله‌ها و روزنامه‌های گوناگون کاوش می‌کرد. دريغ آن که نه دلگرمی از سوی خانواده و نه راهنمايی از سوی گرداندگان مدرسه، پشتيبان او نشد و اين گرايش اندکی کم‌فروغ شد.

    در دوره‌ی راهنمايی به پژوهش‌های زمين‌شناسی و گشت و گذار در طبيعت گرايش داشت و از آن‌جا که به گردآوری سنگ می‌پرداخت، همواره چند سنگ کوچک و بزرگ همراه خود داشت. او روزی را به ياد می‌آورد که در پی گم شدن چيز ارزشمندی از يکی از هم‌کلاسی‌هايش، آموزگار از دانش‌آموزان خواست آن چه را در کيف خود دارند، روی ميز بگذارند و انبوهی از سنگ روی ميز او و همنشينانش را پوشاند. دريغ آن که آموزگار تنها از او پرسيد "اين‌ها ديگه چيه با خودت داري؟!" و سخنی دلگرم‌کننده از او شنيده نشد، چه رسد به اين که دانش‌آموز خود را برای آن همه شور به پژوهش و اين سو و آن سو رفتن، در نزد دانش‌آموزان ديگر گرامی دارد و او را به راه درست رهنمون شود.

    هر چند پدر و مادرش را بسيار دوست دارد، اما دو روز کتک‌خوری را هرگز از ياد نمی‌برد. روزی که هنوز دانش‌آموز سال سوم ابتدايی بود و همراه دو نفر از دوستانش با دوچرخه‌های کوچکشان برای کاوش در پيرامون شهر رفته بودند. همين که از شهر دورتر می‌رفتند، با يکديگر پيرامون آرزوی‌های ايران‌گردی و جهان‌گردی با دوچرخه سخن می‌گفتند و اين که روز ديگر تا کجا پيش برويم و روز ديگر تا دامنه‌ی کدام کوه رکاب بزنيم. اما پدرش که از سفر او و دوستانش به بيرون شهر آگاه شده بود، ناگهان سر رسيد و چنان او را پيش چشم دوستانش نواخت که آرزوها برای هميشه بر باد رفت.

    روز ديگر زمانی بود که در يک گلگشت برای گردآوری سنگ از پدر و مادر دور شده بود. هر چند آن روز با ميانجی‌گری همراهان از کتک خوردن رهايی يافت، اما روز ديگر مادرش چنان کتک بی‌صدايی به او زد که هنوز از يادش نرفته است. زمانی که او در خانه نبود، مادر گنجينه‌ی سنگ‌های او را به ماشين زباله سپرده بود! شور و شوق کودکی را به ياد آوريد که پس از مدرسه برای گردآوری چند تکه سنگ به اين سو و آن سو زده و اکنون می‌بيند که همه‌ی هستی‌اش را از دست داده است!

    سنگ‌هايی که او گردآوری کرده بود، سنگ‌های ارزشمندی نبودند، ارزش در کوشش او بود که نه آموزگاران و نه پدر و مادر از ارزش آن آگاه نبودند. او از پدر و مادر گلايه ندارد، زيرا زمانی را به ياد دارد که برخی از سنگ‌هايش را به يک کارشناس معدن نشان داد. آن کارشناس همه‌ی سنگ‌های او را بی‌ارزش خواند و بی‌‌آن‌که از گردآورنده‌ی آن‌ها اجازه بخواهد، آن‌ها را در زباله‌دان ريخت! ارزش کوشش را ناديده گرفته بودند و دريغ آن‌که هيچ گاه او را با سنگ‌هايی که از نظر آنان ارزشمند بود، نيز آشنا نکردند.

    دوره‌ی دبيرستان به گرايش او به کارهای هنری همراه بود. اکنون او را بيش‌تر در گروه‌های نمايش و سرود می‌ديدند. صدای استاد محمدرضا شجريان او را به سوی حافظ، سعدی، مولانا و ديگر شاعران نامدار ايران زمين کشاند. از خواندن کتاب‌های علمی اندکی دور شده بود و کتاب‌های شعر و کتاب‌ها درسی و کنکور، زمان او را پر می‌کردند. در چند نمايش بزرگسالان نقش‌هايی بازی کرد و در جشنواره‌ی نمايش شمال خراسان شرکت داشت. مهم‌ترين رويداد زندگی‌اش در آن سال‌ها برگزيده شدن گروه سرودی که او از نوازندگان آن بود، در جشنوراه‌ی سرودهای دانش‌آموزی شمال خراسان در سال 1372 بود.

    سال 1373 آغاز تازه‌ای برای او بود. در آن سال در رشته‌ی زيست‌شناسی در دانشگاه بوعلی‌سينای همدان پذيرفته شد. آشنايی او با دکتر مرتضی عطری، استاد گياه‌شناسی، سرآغاز دگرگونی شگرفی در زندگی او بود. به سفارش آن استاد بود که زمان زيادی را به فراگيری زبان انگليسی پرداخت و پس از يک‌سال توانست از کتاب‌های شناخته‌شده‌ی جهانی بهره‌برداری کند. اين گونه بود که با راهنمايی يک استاد و توانمند شدن در زبان انگليسی به فراگيری بيش از پيش دانش زيست‌شناسی پرداخت و آرام‌آرام به ترجمه‌ی کتاب‌هايی در اين زمينه روی آورد.

    پس از پايان دوره‌ی کارشناسی زيست‌شناسی، از سال 1378 در رشته‌ی کارشناسی ارشد زيست‌شيمی (بيوشيمی) در دانشگاه علوم ‌پزشکی تهران به فراگيری دانش پرداخت. آشنايی او به دکتر پروين پاسالار و سپس استاد ناصر ملک‌نيا بر شور و شوق او به فراگيری دانش افزود. سخنرانی‌های علمی او در گروه بيوشيمی و نشست‌های علمی‌اش با دکتر پروين پاسالار و استاد ناصر ملک‌نيا از رويداد‌های به ياد ماندنی آن سال‌های اوست.

    در همان سال‌ها بود که دکتر پاسالار او را با آقای حسين دانشفر و مجله‌ی آموزش زيست‌شناسی آشنا کرد. آن آشنايی به همکاری با آموزش و پرورش انجاميد که هم‌چنان ادامه دارد. زمانی را مدير داخلی مجله‌ی رشد آموزش زيست‌شناسی بود. سپس از نويسندگان و مترجمان مقاله برای مجله‌های رشد، از جمله رشد آموزش ابتدايی، رشد معلم، رشد نوجوان و رشد دانش‌آموز، شد و زمانی را نيز در مرکز مطالعات راهبردی دفتر انتشارات کمک‌آموزشی، ناشر مجله‌ها‌ی رشد، به پژوهش پيرامون مجله‌های کمک‌آموزشی جهان پرداخت.

    او بارها از کارشناسان آموزش و پرورش می شنيد که دانش‌جويان توانمند بيش‌تر به سوی دانشگاه و مرکزهای صنعتی و پژوهشی گرايش دارند، حال آن‌که آموزش و پرورش ايران به کارشناسان برجسته و توانمندی نياز دارد که نيروی خود را در راستای بهبود توان برنامه‌ريزی آموزش و پرورش به کار گيرند. پژوهش‌های او پيرامون نظام‌های آموزشی کشورهای پيشرفته نيز او را به همين نتيجه رساند که آموزش و پرورش کاری تخصصی و بسيار ارزشمند است و هر کشوری که رو به پيشرفت گذاشته است، نخست به دگرگونی در آموزش و پرورش پرداخته و در اين راه افراد توانمندی را به کار گرفته است.

    او که به جايگاه آموزش و پرورش در پيشرفت کشورها بيش از پيش پی برده بود، پس از به پايان رساندن دوره‌ی کارشناسی ارشد زيست‌شيمی، از ادامه‌ی تحصيل در آن رشته کناره گرفت و از دانشگاه روی به مدرسه و سازمان‌های آموزش و پرورش آورد. با اين همه، آموزش و پرورش چندان به او روی خوش نشان نداد و تا کنون چندان از نيروی جوانی و توان پژوهشی او بهره‌برداری نشده است. او همواره می‌شنود که او را نيرويی باسواد و پرکار و توانمند می‌دانند، اما شايد هنوز زمان به کارگيری چنين نيروهايی در آموزش و پرورش فرا نرسيده است.

    با اين همه، نامهربانی‌ها از گرايش او به آموزش و پرورش نکاسته است و او با اميد به لطف خداوند و همراهی دوست گرامی‌اش آقای علی‌رضا نعمتی در راه فراهم ساختن محتوای آموزشی سودمند و سازگار با فرهنگ و تمدن ايران اسلامی گام بر می‌دارد و پايگاه اينترنتی جزيره‌ی دانش نمونه‌ای از يک همکاری دوستانه ميان دو جوان پرکار ايرانی است. جای بسی خرسندی است که در اين راه از همراهی پيشگامان آموزش و پرورش، از جمله آقای اسفنديار معتمدی، محمود حکيمی، سيروس غفاريان، علی رئوف و حسين دانشفر، بهره‌مند شده‌ايم.

معلمان خوب من

1. پدرم. از او راست‌گويی و درست‌کاری و پرهيز از دو رنگی را آموختم.

2. مادرم. از او صرفه‌جويی و دلسوزی را آموختم.

3. آقای ناصر رزازپور. معلم دوره‌ی راهنمايی تحصيلی بود. نخست در کلاس حرفه و فن با او آشنا شدم. سپس هنگامی که معلم علوم به جبهه رفت، او را به کلاس علوم فرستادند. به نظر من از معلم علوم هم بهتر درس می‌داد. زمانی نيز به عنوان معلم رياضی به کلاس ما آمد. باز هم رياضی را از معلم رياضی بهتر درس می‌داد. هيچ دانش‌آموزی را تنبيه بدنی نکرد، اما دانش‌آموزان درس‌نخوان را به نوشتن از روی درسی که خوب فرانگرفته بودند، وادار می‌کرد. در کلاس هيچ سخن بيهوده‌ای از او نشنيدم و درس را با کم‌ترين واژه‌ها و جمله‌ها به ما ياد می‌داد. همواره می‌خواستم اين گونه باشم و در سخنان و نوشته‌هايم از واژه‌ها و جمله‌های زيادی، پرهيز کنم.

4. آقای داوود حسينی. با او در دوره‌ی دبيرستان آشنا شدم و با همراهی او به جشنواره‌ی سرود استان خراسان راه يافتيم و مورد توجه هم قرار گرفتيم.

5. آقای حبيب بخشعرب. در چند نمايشنامه، که او نويسنده و کارگردان آن‌ها بود، بازی کردم. طراح صحنه، گريم کننده، طراح و دوزنده‌ی لباس، خودش بود و همه را به‌خوبی نيز انجام می‌داد. بازی در آن نمايشنامه‌ها اعتماد به نفس من را افزايش می‌داد.

6. استاد محمدرضا شجريان. با صدای او با شاهکارهای ادبيات ايران آشنا شدم. در روزگار نوجوانی بيش‌ترين اثر را بر من داشته است.

7. دکتر مرتضی عطری. علمی بودن را از او آموختم. او بود که به من سفارش کرد در يادگيری زبان انگليسی کوشش کنم و پيشرفت وکاميابی‌های علمی خود را از همين سفارش دارم. او برای من نمونه‌ی يک استاد و انسان فرهيخته بود و اگر بگويم شمس تبريز زندگی من بود، گزاف نگفته‌ام. 

8. استاد مرتضی مطهری. پايه‌های باورهای من را استوار کرد و شيوه‌ی پژوهش را به من آموخت. او به من آموخت هنگام پذيرفتن يا نقد سخنان ديگران، به سخنان و نظرهای آنان بيش از خود آنان توجه داشته باشم. خواندن کتابی از ايشان به نام «مقالات فلسفي» سرآغازی برای نگارش کتاب «شبيه‌سازی انسان» بود. شايد بيش‌ترين اثر را او بر من گذاشته باشد.

9. دکتر پروين پاسالار. جدا از کلاس‌های رسمی، سحرگاه روزهای چهارشنبه در نشستی علمی با حضور دانشجويان علاقه‌مند در اتاق ايشان در دانشگاه شرکت می‌کردم و هر چند هميشه دير می‌رسيدم، اما برای من و ديگران بسيار سودمند بود. خواب‌های زيادی براي پيبشرفت من در دانش زيست‌شيمي ديده بود، ولی من نااميدش کردم.

10. دکتر ناصر ملک‌نيا. روزهای پنج‌شنبه، خانه‌ی دکتر ملک‌نيا و نشست و گفت و گوی علمی، برنامه‌ی هميشگی من در دوران آموزش زيست‌شيمی بود که پس از آن نيز ادامه يافت. برای من بسيار جای شگفتی بود که يک استاد بازنشسته همواره از من می‌خواست تازه‌ترين مقاله‌های علمی را در اختيار او بگذارم، حال آن‌که استادان جوان‌تری را در دانشگاه می‌ديديم که هنوز همان جزوه‌های پيشين خود را جابه‌جا می‌کنند. استاد ملک‌نيا هنوز هم از من می‌خواهد که او را از تازه‌ترين رويدادهای علمی آگاه سازم، چرا که دوست ندارد روزی احساس کند که به‌روز نيست.

11. حسين دانشفر. فرصتی فراهم کرد که نوشتن مقاله‌های علمی و آموزشی را تجربه کنم و در گرايش من به آموزش و پرورش و آموزش علوم بسيار نقش داشته است.

12. همسرم. چون نخستين فردی بود که مانند آينه بازتاب رفتارهای بد من را به‌خوبی به من نشان می‌داد، آرام آرام برخی از آن‌ها را کنار گذاشتم و پس از ازدواج با او به نظرم آدم بهتری شدم. بدون همکاری او جزيره دانش را به سختی می‌توانستم اداره کنم. بسياری از مقاله‌ها را ايشان حرف‌نگاری کرده‌اند.

13. دخترم. از يک سالگی با رايانه ور می‌رفت و در سه سالگی بدون نياز به ديگران با آن کار می‌کند. گاهی صدای رايانه را بی‌ آن که بخواهد، قطع می‌کرد و من نمی‌دانستم چه بايد بکنم. به ناچار به دوستم آقای نعمتی زنگ می‌زدم و چاره‌ی کار را می‌پرسيدم. با اين دسته‌گل‌های صبا، چيزهاي بسيار درباره‌ی کار با رايانه آموختم. وبلاگ صبا را ببينيد ...

14. و همه‌ی بزرگان و انديشمندانی که برای سربلندی کشور ايران کوشيدند: اميرکبير، محمد مصدق، علی‌اکبر دهخدا، غلام‌حسين مصاحب، ايرج جهانشاهی و بسياری ديگر.

فهرست عنوان کتاب‌ها

1. زيست‌شناسی پيش دانشگاهی 1 و 2 (کتاب راهنما برای دانش‌آموزان). انتشارات ايران‌سنجش، 1380

2. شبيه‌سازی انسان (معرفی فن‌آوری شبيه‌سازی و بررسی جنبه‌های دينی و اخلاقی آن). نشر حکيمان، 1383 (تقدير شده در دهمين جشنواره‌ی کتاب‌ سال دانشجويی، 1382)

3. دايره‌المعارف مدرسه (مترجم و ويراستار). انتشارات محراب قلم، 1384

4. فرهنگ‌نامه‌ی کليد دانش (مترجم، نويسنده و سرويراستار). نشر طلايی و پيام عدالت، 1385 (برنده‌ی بيست و پنجمين دوره‌ي کتاب سال، بهمن 1386) 

5. ويرايش مجموعه‌ی سه جلدی چرخه‌ها (نشر افق، 1383)

6. ويرايش جانوران شگفت‌انگيز (انتشارات مدرسه، 1385)

7. ويرايش مجموعه‌ی سه جلدي بازی می‌کنم ياد می‌گيرم (انتشارات مدرسه، 1386) 

8. کتاب کار علوم تجربی سال اول راهنمايی (انتشارات مدرسه، 1386)

9. کتاب کار علوم تجربی سال دوم راهنمايی (انتشارات مدرسه، 1386)

10. ويرايش مجموعه‌ی هشت جلدی علم در قرن بيست و يکم (نشر افق، 1387)

11. سلول، (ترجمه) از مجموعه‌ی مفاهيم پايه در علوم تجربی (انتشارات فاطمی، 1387)، برگزيده‌ی پنجمين جايزه‌ي کتاب فصل مهرماه 1387  و  برنده ی بيست و هفتمين دوره ی کتاب سال، بهمن 1388