رنه ژوست آئويی( Rene Just Hauy )

رنه ژوست آئويی(1822-1745 ميلادی)، کانی‌شناس بزرگ فرانسوی، کار خود را با خوانندگی آغاز کرد. سپس کشيش شد و بعدها به لباس استاد زبان يونانی درآمد. او در ضمن آموزش زبان يونانی، به مطالعه‌ی کانی‌ها و جمع‌آوری نمونه‌ی بسياری از آن‌ها پرداخت.

در زمان انقلاب فرانسه، مورد بدگمانی قرار گرفت و زندانی شد. بنا بر خواهش او، نمونه‌های کانی‌هايی که جمع‌آوری کرده بود، در اختيارش قرار گرفت و  مطاله‌ روی کانی‌ها را در زندان ادامه داد. هنگامی که می‌خواستند او را از زندان آزاد کند، چون کارش ناتمام مانده بود، در زندان ماند تا مطالعه‌ی خود درباره‌ی کانی‌ها و طبقه‌بندی آن‌ها را به پايان رساند.

بيش‌تر مطالعه‌ی آئويی در زندان، به پيدا کردن نظم در بلور‌های کانی‌ها صرف شد و سرانجام در پی رو‌يداد تصادفی ساده‌ای، به راز مهمی درباره‌ی ساختمان بلورها دست يافت. هنگام مطالعه‌ی يک بلور کلسيت با سطح‌های لوزی‌، اين بلور از دستش افتاد و شکست. آئويی با شگفتی مشاهده کرد که قطعه‌ها‌ی به دست آمده از اين رخ‌داد، هر چند اندازه‌ی گوناگونی دارند، اما شکل لوزی در همه‌ی آن‌ها وجود دارد.

لوئی پس از اين روی‌داد، شکل‌ها ديگری از کلسيت را شکست و مشاهده کرد که قطعه‌های به دست آمده از شکستن، همگی شکل بلور آغازين را دارند.‌او با اين آزمايش‌ها اين حقيقت را ثابت کرد که هر چيز بلوری شکل ويژه‌ای دارد که همواره حفظ می‌شود؛ بلورهای کوچک يک بلور درشت، پهلو به پهلوی يکديگر قرار گرفته‌اند و امتداد يال‌ها آن‌ها شبکه‌ی منظمی را به وجود می‌آورد وشکل بلورهايی که از يک چيز بلوری ممکن است به وجود آيد، به چگونگی کنار هم قرار گرفتن بلورهای اوليه‌ی آن چيز بازمی‌گردد. همچنين، او قانون‌های مربوط به تقارن بلورها را کشف کرد.

آئويی برای نخستين‌بار 7 دستگاه يا 7 شبکه‌ی اصلی بلوری‌شدن را برای کانی‌ها در نظر گرفت که تا امروز مورد پذيرش همه‌ی زمين‌شناسان است. پژوهش‌ها جديد نيز وجود اين شبکه‌ها را ثابت کرده‌اند. برای مثال، مطالعه‌ی بلورها با پرتوهای ايکس نشان داد اتم‌هايی که کانی‌های گوناگون را به وجود می‌آورند، روی گره‌های يکی ار هفت شبکه، که آن‌ها را شبکه‌ی اصلی می‌نامند، قرار گرفته‌اند.

آئويی در سال 1783 به عضويت فرهنگستان علوم فرانسه برگزيده شد و تا پايان زندگی در دانشگاه پاريس درس داد. او کتاب‌های زيادی درباره‌ی کانی‌ها نوشته است که مهم‌ترين آن‌ها عبارت‌اند از:

ساختار بلورها، کانی‌شناسی(چهار جلد)، جدول مقايسه‌ی بلورها، سنگ‌های پربها، بلورشناسی و تجزيه‌ی شيميايی و رده‌بندی کانی‌ها.

با همه‌ی کوشش‌هايی که آئوری در راه کانی‌شناسی انجام داد، بيش از يک قرن طول کشيد تا نظريه‌های او درباره‌ی نظم ساختمان درونی بلورها از سوی دانشمندان ديگر پذيرفته شود. با وجود اين، کانی شناسان نام يک کانی را به افتخار او، آئويين( Hauyne ) گذاشتند. هم‌چنين، نوعی بازالت، را که مقدار زيادی آئويين دارد، آئويينيت( Hauynite ) نام‌گذاری کردند.

Haüy, René Just, Abbé

Haüy, René Just, Abbé ( rənā' zhüst äbā' äüē' ) , 1743–1822, French mineralogist, an authority on crystals. He discovered the geometric law of crystallization and wrote many books and papers on crystallography. He was professor at the Museum of Natural History , Paris , from 1802.