بر پايهى بررسيهاى تازهاى ادعا شده که خورشيد کوچکتر از آن چيزى است که تصور ميشود. اگر اين گونه باشد، آنگاه ويژگيهاى ديگر خورشيد مانند دماى درونى و چگالى آن نيز اندکى با محاسبات پيشين تفاوت خواهد داشت. آگاهى از درون خورشيد مهم است زيرا ميتواند به دانشمندان کمک کند دربارهى آب و هواى فضا پيشبينيهايى انجام دهند و به پرسشهايى دربارهى سامانهى خورشيدى(منظومهى شمسى) پاسخ دهند. خورشيد سطح جامد ندارد. هر چه از مرکز آن دورتر ميشويم، اتمسفر آن نازکتر و شفافتر ميشود. در عوض، "سطح" خورشيد را عمقى در اتمسفر خورشيد تعريف ميکنند که براى نور کدر و مات ميشود. دانشمندان اين عمق را با مشاهدهى خورشيد با تلسکوپ و اندازهگيرى فاصلهى بين مرکز صفحهى خورشيدى و "لبه"ى آن، يعنى جايى که روشنى آن ناگهان کاهش مييابد، محاسبه ميکننند. از اين محاسبه عدد 695990 کيلومتر يا نزديک 109 برابر شعاع زمين به دست ميآيد. روش ديگرى براى محاسبهى اندازهى خورشيد استفاده از امواج گرانشى سطحى است که به مانند امواج آب در اقيانوس بر سطح خورشيد موج ميزنند. اين امواج فقط بر سطح مات خورشيد پديدار ميشوند و از مشاهدهى آنها ميتوان براى اندازهگيرى شعاع خورشيد بهره گرفت، زيرا طول موج آنها به فاصلهى آنها از مرکز خورشيد، آن هم به گونهاى پيشبينيپذير، بستگى دارد. از سالها پيش ذهن دانشمندان به اين موضوع مشغول بود که چرا اندازهگيرى شعاع خورشيد با اين دو روش به پاسخهاى متفاوتى ميانجامد. با روش طول موج شعاعى نزديک 695700 کيلومتر به دست مى آيد که حدود 300 کيلومتر از نتيجهى روش افت نور کمتر است. گرچه اين اختلاف فقط 04/0 درصد است، اما هنگامى که دانشمندان ميخواهند شناخت بهترى از درون خورشيد به دست آورند، عدد بزرگى به شمار ميآيد. اکنون مارگيت هابريتر و همکارانش در مرکز جهانى پرتوشناسى در سوييس نشان دادهاند که عدد کوچکتر به واقعيت نزديکتر است. آنها نقطهى دقيق افت نور را با کمک نرمافزارى که پراکنش نور را را در اتمسفر خورشيد شبيهسازى ميکند، محاسبه کردند. نتايج به دست آمده حاکى از آن بود که بين جايى که اتمسفر خورشيد مات ميشود و نقطهاى که بيننده، افت نور را مشاهده ميکند، اندکى تفاوت وجود دارد. افت نور در 333 کيلومتر بالاتر از موقعيت سطح مات در اتمسفر خورشيد رخ ميدهد، يعنى جايى که امواج گرانشى سطحى رخ ميدهند. بنابراين، پزوهشگران معتقدند که بايد در مدلهاى نظرى از خورشيد که بر پايهى شعاع بزرگتر پيشنهاد شده است، بازنگرى انجام شود. منبع: Shiga David, Sun may be smaller than thought, NewScientist.com, 19 November 2007 |